عاشورا روشن خواهد شد . با توجه به اين مقدّمه بايد گفت كه مسألهء جانشينى يزيد و اثبات ولايت عهدى او از كارهاى بسيار مشكلى بوده كه معاويه با زحمت و سياست فراوانى موفق به انجام آن شده است ؛ چرا كه در مقابل اين برنامه ، موانعى وجود داشته كه از جمله مىتوان به اين دو اشاره نمود : مانع اول : بزرگانى از صحابه در آن زمان بوده‌اند كه با وجود آنان ، معاويه به خودش جرأت نمىداده كه اين فكر را اظهار كند تا چه رسد به اين كه عملى سازد ؛ مانع دوم : در آن زمان افرادى ، خود را براى رسيدن به خلافت آماده كرده بودند و ادّعاى رياست داشتند و روشن است كه آنان نيز با طرح ولى عهدى يزيد مخالفت مىكرده‌اند . معاويه براى رسيدن به هدف شوم خود و برداشتن اين موانع ، چند راه را در پيش گرفت . او برخى را با مسموم كردن ، بعضى را با تبعيد و عده‌اى را با دادن پول و خريدن آن‌ها از مقابل خود كنار زد تا راه جانشينى فرزندش هموار شود . براى نمونه مواردى را بررسى مىكنيم :