گفتنى است ابن مكتوم دانشمندى است كه هر سيره‌نويسى به شرح حال او پرداخته به نيكى از او ياد كرده است . جلال الدين سيوطى درباره او مىنويسد : احمد بن عبدالقادر بن احمد بن مكتوم تاج الدين ابومحمّد قيسى دانشمندى كه علوم فقه ، نحو و لغت را در خود جمع كرده و كتاب تاريخ النجاة و الدر اللقيط من البحر المحيط را نگاشته است . وى در ماه ذى حجه سال 682 هجرى پا به جهان نهاده و در سال 749 ديده از جهان فرو بست . « 1 » 15 . ابن قيم الجوزيه و نگاهى به شرح حال او دانشمند ديگرى كه به حديث « النجوم » ايراد گرفته ابن قيّم الجوزيه درگذشته سال 751 هجرى است . وى در بحث رد ادلّه مقلّدين در چهل و پنجمين وجه آن مىنويسد : مقلّدين مىگويند : در صحّت تقليد ، حديث مشهور « اصحاب من مانند ستارگانند به هر كدام اقتدا كرديد ، هدايت يافته‌ايد » كفايت مىكند . اين دليل چندين پاسخ دارد :

--> ( 1 ) . براى آگاهى بيشتر از شرح حال او ر . ك : الدرر الكامنه : 1 / 174 ، حسن المحاضره : 1 / 47 ، طبقات القرّاء : 1 / 70 ، الجواهر المضيئه في طبقات الحنفيه : 1 / 75