امام ، اثير الدين ابوحيّان لغت شناس ، مفسّر ، محدّث ، نحوى ، قارى ، تاريخ نگار و اديب عصر خود بود . او به طلب علم حديث روى آورد و به بهترين وجه آن را فرا گرفت و در علوم تفسير ، ادبيات عرب ، قرائت ، ادب ، تاريخ به تحصيل مشغول شد و نامش مشهور شد و آوازه او در همه جا پيچيد و بزرگان معاصرينش از او علوم را فرا گرفتند و در دوران زندگى او ، پيشرفت كردند . صفدى در توصيف او مىگويد : هرگز در بين اساتيد خود كسى كه بيش از او اشتغال داشته باشد نديده‌ام ؛ زيرا او را نديدم مگر اين كه يا تسبيح مىگفت ، يا مىنوشت و يا مشغول مطالعه كتابى بود . وى در نقل ، ضابط و مسلّط و آگاه به لغت بود . او پيشواى مطلق در علوم نحو و تصريف بود . بيشتر زندگى خويش را براى اين فن سپرى كرده بود ؛ به گونه‌اى كه در گوشه و كنار زمين كسى به پايه او نمىرسيد . وى مهارتى فراوان در علوم تفسير ، حديث و شرح حال مردم و سرگذشت آنان ؛ به خصوص مردم كشور مغرب داشت . ادفوى گويد : ابوحيّان فردى ضابط ، راست‌گو ، حجّت و داراى عقيده‌اى سالم بود . « 1 »

--> ( 1 ) . براى آگاهى بيشتر از شرح حال او ر . ك : الدرر الكامنه : 4 / 302 ، فوات الوفيات : 2 / 555 ، بغية الوعاة : 1 / 280 و 281 ، البدر الطالع : 2 / 288 ، طبقات القراء : 2 / 285 ، نفح الطيب : 3 / 289 ، شذرات الذهب : 6 / 145 و 146 ، النجوم الزاهره : 10 / 111