وى كتاب ديگرى به نام العلل دارد . در اين كتاب به درستى ، موارد و اصطلاحات حديثى را بيان كرده است . كتاب ديگر او الافراد است كه كسى را توان فهم آن نيست ، مگر اين كه از حافظان يگانه و پيشوايان نقدگر و بزرگان دانش و ژرف‌نگر باشد . . . . دارقطنى از دوران كودكى با حافظه سرشار ، فهم تيز و درياى ژرف توصيف مىشد . حاكم نيشابورى درباره او گويد : نظير دارقطنى ديده نشده است . ابن جوزى گويد : دارقطنى علوم و فضايلى را در خود گرد آورده بود كه حديث‌شناسى ، علم قراآت ، علم نحو ، فقه ، شعر را با پيشوايى ، عدالت و صحّت عقيده جمع كرده بود . از دارقطنى پرسيدند : آيا فردى نظير خود را ديده‌اى ؟ پاسخ داد : درباره يك فن گاهى افرادى ديده‌ام كه از من برتر بودند ؛ ولى در فنون و علوم گوناگونى كه من دارم كسى را نديده‌ام . 6 . ابن حزم اندلسى و نگاهى به شرح حال او يكى ديگر از عالمانى كه با صراحت حديث « النجوم » را تكذيب و بر بطلان آن حكم كرده ابن حزم اندلسى درگذشته سال 456 هجرى است . وى با صراحت بيان داشته كه اين حديث ساختگى است . گروهى از دانشمندان اهل سنّت اين مطلب را از او نقل كرده‌اند .