گفتنى است كه عدّه‌اى از قدماى بزرگ شيعه مانند شيخ مفيد رحمه اللَّه و سيّد مرتضى رحمه اللَّه اصل واقعهء تزويج و حتّى مجرّد اجراى عقد را نفى كرده‌اند و عدّهء بسيارى از بزرگان شيعه با ادلّه عقلى و نقلى اصل ازدواج را تكذيب نموده‌اند . از روايات شيعه - كه از نظر سند قابل مناقشه نيستند - چيزى بيش از اين كه بيان گرديد ، برنمىآيد و چنين ازدواجى اگر واقع شده باشد بر چيزى كه مطلوب آن‌هاست ، دلالت ندارد . بررسى ديدگاه اهل سنّت پيش از آن كه روايات مخالفان را بررسى نماييم تذكّر اين نكته ضرورى است كه قضيّهء تزويج امّ كلثوم آن چنان كه ادّعا مىشود و با آب و تاب نقل مىكنند در صحيح بخارى ، صحيح مسلم و ديگر صحاح ششگانه نيامده است ، هم‌چنين در اكثر قريب به اتّفاق مسانيد و معاجم مشهور و معتبر عامّه ، اثرى از كيفيّت اين واقعه يافت نمىشود . اين موضوع جدّاً جاى دقّت و توجّه است كه واقعه‌اى كه اين گونه براى اهل سنّت مؤثّر است ، چگونه از روايت تفصيل آن غفلت كرده‌اند و اساساً آيا غفلت يا تغافل در نقل چنين امرى با اين همه اهميّت ، جا دارد ؟ نه ؛ بلكه معلوم مىشود كه اصل واقعه پايه و اساسى ندارد ، و گرنه