مقيّد مطلق‌هاى آن و توضيح مطالب سربستهء آن است . بنا بر اين ، ما وظيفه داريم از سنّت - از بخشى كه ثابت شده و به ما رسيده است - تبعيّت كرده و به آن عمل كنيم . ما در تمام شئون و مراحل زندگى فردى و اجتماعى به آن نيازمنديم ، امّا دست‌هاى گنهكار بر اساس هوى و هوس و اهداف خود ، سنّت شريف نبوى را به بازى گرفته‌اند . . . و اين مطلبى است كه حقيقت آن به ثبوت رسيده است و همه به آن اعتراف دارند . بنا بر اين دلايل و موارد ديگر ، علما و دانشمندان حديث‌شناس به احاديثى كه به دستشان رسيده پرداخته‌اند و به تشخيص درست از نادرست و حق از باطل اقدام كرده‌اند . و بدين ترتيب كتاب‌هاى صحاح ( كه حاوى احاديث صحيحند ) و كتاب‌هاى موضوعات ( كه حاوى احاديث جعلى هستند ) به وجود آمد . ولى حقيقت اين است كه اغراض و انگيزه‌هاى جعل و تحريف ، در معيارهايى كه براى جداسازى و پيرايش اتّخاذ شده نيز رخنه كرده است . . . از اين رو كتاب‌هاى « صحاح » نيز از احاديث جعلى و اباطيل خالى نيستند . از طرفى حقايق و احاديث صحيحى در كتاب‌هاى « موضوعات » نيز يافت مىشود . . . و همين موضوع عدّه‌اى را به تأليف كتاب‌هايى واداشته است كه در آن‌ها ، دربارهء اشكالاتى كه در كتاب‌هاى