معاوية ، ونكل سريرة يزيد إلى اللَّه تعالى ؛ « 1 » ما به خاندان رسول اللَّه صلى اللَّه عليه وآله و همسران پيامبر و ديگر اصحاب او محبّت و اعتقاد داريم و فضايل و مناقب ايشان را نقل مىكنيم و زبان و قلب‌هايمان را از نقل كارهاى ناشايستى كه از آنها سر زده ، باز مىداريم و براى آنها طلب مغفرت مىكنيم و پيروى از ايشان را وسيلهء توسّل به خدا قرار مىدهيم « 2 » . . . و كسى حق قيام بر ولىّ امر را ندارد ، گرچه از او گناه كبيره‌اى سر بزند [ ! ] تكفير او بر كسى جايز نيست . . . و براى معاويه طلب رحمت مىكنيم و يزيد را به خداوند متعال واگذار مىكنيم تا هر چه مقتضى ببيند در موردش عمل كند . شمس الدين ذهبى از بزرگان اهل تسنّن ، بىتوجهى خود را به رغم اعتراف به قاتل بودن يزيد و شهيد بودن سيّدالشهداء عليه السلام اين گونه ابراز مىكند : افتتح دولته بمقتل الشهيد الحسين عليه السلام واختتمها بواقعة الحرّة ، فمقته الناس ؛ « 3 » او ( يزيد ) حكومتش را با به شهادت رساندن حسين عليه السلام آغاز كرد و سال آخر حكومتش به واقعهء حرّه پايان يافت . او با اين حال مىگويد : يزيد ممّن لا نَسُبّه ولا نحبّه ؛ « 4 » يزيد از كسانى است كه ما نه او را دشنام مىدهيم و نه دوست مىداريم .

--> ( 1 ) . اجتماع الجيوش الاسلاميّه : 1 / 104 . ( 2 ) . گفتنى است كه اين مطلب از ابن قيّم دربارهء توسّل به افرادى براى تقرّب به خداوند متعال كه در جاىخود براى محقّقان بسيار مفيد است . ( 3 ) . سير أعلام النبلاء : 4 / 38 . ( 4 ) . همان : 4 / 36 .