مىشوم تا به واسطه آن بشنود ؛ براى او چشمش مىشوم كه به واسطه آن ببيند و دستش مىشوم تا با آن برگيرد . . . . اين حديث در كتاب‌هاى عامه نيز آمده است . البته براى اين كه كسى استغراب نكند مىگويم . نووى در شرح صحيح مسلم اين مطلب را ذكر كرده و انصافاً خوب معنا كرده است . « 1 » آرى ، هر انسانى به بركت عبوديّت به اين مقام مىرسد كه فرمود : « العبد » و اين امر به ائمّه اختصاص ندارد ، همه انبيا و اوصياى انبيا نيز همين طور بودند . البته با اختلاف مراتبشان ، تا به رسد به عباد صالح ، كه هر كسى بيشتر كار كند بيشتر تقرّب يابد و بيشتر اين آثار براى او مترتّب مىشود . در اين كار هيچ جبرى نيست ، انسان با فعل خودش تقرّب مىيابد و خداوند متعال عنايت و كمك مىكند كه اگر انسان يك مقدارى توجّه كند ، او چند برابر توجّه مىنمايد . پس اين اعتقاد به قرآن و حديث مستند است و به ائمّه اختصاص ندارد تا چه رسد به اين كه غلوّ باشد . حالات شگفت ائمّه حالات ائمّه عليهم السلام در همه عوالم عجيب است . عالَمى قبل از اين عالَم داريم و عالَمى بعد از اين عالَم و خداوند متعال نيز ربّ العالمين است و ربوبيّت او نسبت به همه عوالم يكسان و ثابت است . بنابر رواياتى كه از فريقين نقل شده حالات و خلقت اهل بيت طاهرين عليهم السلام قبل از اين عالَم طورى بوده كه مقرّب‌ترين ملائكه ، شاگردان آن بزرگواران بودند ؛ يعنى عبوديّت را از ائمّه ياد گرفتند . در روايتى آمده كه جابر بن عبداللَّه انصارى گويد : از پيامبر خدا صلى اللَّه عليه وآله

--> ( 1 ) . گفتنى است كه همين مطلب به تفصيل در جلد يكم ، صفحهء 370 همين كتاب نيز آمده است