السيد علي الحسيني الميلاني
332
با پيشوايان هدايتگر (نگرشى نو به شرح زيارت جامعه كبيره) (فارسى)
جنبه مادّى آن نيز محفوظ باشد . ما بعضى از مطالب را در شرح عبارت « وورثة الأنبياء » گفتيم . محاسبهء مردم در قيامت توسط ائمّه وَايابُ الْخَلْقِ الَيْكُمْ ، وَحِسابُهُمْ عَلَيْكُمْ ؛ بازگشت خلق به سوى شما و حساب آنها با شماست . برگشت و رجوع خلق به سوى ائمّه عليهم السلام است . راغب اصفهانى درباره واژه « اياب » اين گونه مىنويسد : الأوب : ضرب من الرجوع وذلك أنّ الأوب لا يقال إلّافي الحيوان الّذي له إرادةٌ والرجوع يقال فيه وفي غيره . « 1 » بنابراين بيان ، « اياب » از رجوع اخص است . در قرآن مجيد آمده است : « إِنَّ إِلَيْنا إِيابَهُمْ * ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا حِسابَهُمْ » ؛ « 2 » همانا بازگشت آنها به سوى ماست . سپس حسابشان بر ماست . يعنى اياب خلايق به سوى ما و حساب آنها بر ماست و ما طرف حساب آنها هستيم . از يكى از معاصرين ما كه ادّعاى علم مىكند سؤال شده : نظر شما دربارهء زيارت جامعه چيست ؟ در پاسخ گفته : زيارت جامعه درست نيست ؛ چرا كه در آن عبارتى هست كه با نص قرآن منافات دارد . قرآن مىفرمايد : « إِنَّ إِلَيْنا إِيابَهُمْ * ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا حِسابَهُمْ » . همانا بازگشت آنها به سوى ماست . سپس حسابشان بر ماست .
--> ( 1 ) . المفردات فى غريب القرآن : 30 ( 2 ) . سوره غاشيه ( 88 ) : آيه 25 و 26