السيد علي الحسيني الميلاني
146
با پيشوايان هدايتگر (نگرشى نو به شرح زيارت جامعه كبيره) (فارسى)
بشود - زيرا مىگويند : قبلًا جنيان در اين كره ، روى زمين مىزيستهاند - از اين مخلوق جديد به « خليفه » تعبير شده ، قرآن كريم در اين زمينه چنين مىفرمايد : « وَإِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنّي جاعِلٌ فِي اْلأَرْضِ خَليفَةً قالُوا أَ تَجْعَلُ فيها مَنْ يُفْسِدُ فيها وَيَسْفِكُ الدِّماءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ قالَ إِنّي أَعْلَمُ ما لاتَعْلَمُونَ » ؛ « 1 » [ به ياد آور ] آن گاه را كه پروردگارت به ملائكه فرمود : من در روى زمين خليفهاى قرار خواهم داد . فرشتگان عرضه داشتند : خدايا ! آيا كسى را در زمين قرار مىدهى كه فساد و خونريزى نمايد ؛ در حالى كه ما تسبيح و حمد تو را به جا مىآوريم و تو را تقديس مىنماييم ؟ خداوند فرمود : من امورى مىدانم كه شما نمىدانيد . و نيز وقتى خداوند متعال قوم نوح را از بين برد ، كرهء زمين از بشر خالى شد به انسانهاى بعد از قوم نوح « خلفاء » گفته شد ، آن جا كه مىفرمايد : « وَاذْكُرُوا إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفاءَ مِنْ بَعْدِ قَوْمِ نُوحٍ » ؛ « 2 » به ياد آوريد هنگامى را كه شما را جانشينان قوم نوح قرار داد . يعنى با رفتن آنها خلائى پيدا شد و بعد از آنها شما آمديد و جاى آنها پر كرديد ، پس همان گونه كه با آنها رفتار كرديم با شما نيز همان گونه رفتار مىكنيم . و نيز در آيهء ديگر وقتى داستان قوم عاد را مطرح مىفرمايد كه ما آنها را از بين برديم و كسى باقى نماند ، به كسانى كه به جاى آنها آمدند « خلفاء » گفته و به آنها نيز
--> ( 1 ) . سوره بقره ( 2 ) : آيه 30 ( 2 ) . سوره اعراف ( 7 ) : آيه 69