وزكاة وقربة تقرّبه بها إليك يوم القيامة ؛ « 1 » پيامبر گفت : خداوندا ، من از تو عهدى مىخواهم كه از آن تخلف نخواهى كرد . بدرستى كه من بشر هستم ، پس هر مؤمنى را كه اذيت كرده‌ام و يا به وى ناسزا گفته‌ام و يا بى جهت تازيانه زده‌ام ، اين امور را براى ايشان معادل زكات و نماز و مايهء نزديكى ايشان به خودت در روز قيامت قرار بده . عايشه نيز در حديثى به نقل از پيامبر مىگويد : أللّهم إنّما أنا بشر فلا تعاقبني بشتم رجل من المسلمين ؛ « 2 » خداوندا ، همانا من بشر هستم ، پس مرا به واسطه ناسزاگويى به مردى از مسلمانان عقاب نكن . ابن حجر عسقلانى اين دسته از احاديث را مطرح و به آن‌ها اشكال مىكند . وى مىنويسد : أخرجه من حديث أنس وفيه تقييد المدعو عليه بأن يكون ليس لذلك بأهل ولفظه « إنما أنا بشر أرضى كما يرضى البشر وأغضب كما يغضب البشر فأيما أحد دعوت عليه من أمتي بدعوة ليس لها بأهل أن يجعلها له طهوراً وزكاة وقربة بها منه يوم القيامة » ؛ مسلم پس از نقل اين حديث از انس ، قيد استحقاق نداشتن افراد مورد نفرين را از متن « خداوندا ، من بشر هستم و چنان كه بشر گاه راضى و گاهى خشمگين مىشود ، من نيز گاه رضايت‌مند و گاه خشمگين مىشوم ؛ پس هر گاه به يكى از افراد امتم

--> ( 1 ) . مسند أحمد : 2 / 449 ؛ صحيح مسلم : 8 / 25 ؛ السنن الكبرى ( بيهقى ) : 7 / 61 ؛ المصنّف ( ابن أبى شيبه ) : 11 / 190 / ش 20294 ؛ صحيح ابن حبان : 14 / 447 ؛ المعجم الأوسط : 8 / 330 ؛ الجامع الصغير : 1 / 235 / ش 1557 ؛ كنز العمّال : 3 / 609 / ش 8150 ؛ تفسير البغوي : 2 / 346 ؛ تاريخ مدينة دمشق : 4 / 90 . ( 2 ) . مسند أحمد : 6 / 160 ؛ مسند أبي يعلى : 8 / 78 / ح 4606 ؛ الأدب المفرد : 1 / 134 / ح 625 ، با اندكى اختلاف در دو منبع اخير .