السيد علي الحسيني الميلاني

331

جواهر الكلام في معرفة الإمامة والإمام (فارسى)

در مورد حكمت‌هاى اين عمل نيز نظر برخى از عالمان شيعه و اهل سنّت بيان گرديد . در عين حال تأكيد شد كه توجيهات عالمان اهل سنّت ، صرفاً در حدّ حدس و گمان است و حجيّت ندارد و تنها از به كارگيرى لفظ جمع در مورد واحد ، رفع استبعاد مىكند . نفى معناى حقيقى « ولى » در آيه ، به بهانهء اقتضاى سياق آيات برخى از متكلّمان سنّى ، معناى « اولويت در تصرف » را براى واژهء « ولى » ، با سياق آيات قبل و بعد ناسازگار مىدانند . هر چند در مباحث فقه و اصول سياق را يك قرينه مىشمارند ، امّا تصريح مىشود كه سياق هرگز قدرت مقابله با دليل اقامه شده بر موضوع را ندارد . به عبارت ديگر ، قرينه بودن سياق تا وقتى اعتبار دارد كه دليلى بر خلاف مقتضاى آن اقامه نشده باشد ، امّا براى اثبات اين كه معناى « ولى » در آيهء شريفه همان « اولويت در تصرف » و « وجوب طاعت » است ، دلايل مختلفى ارائه گرديد . علاوه بر اين كه وضع « ولى » بر مصاديق متعدّد به نحو مشترك معنوى است و معنا در تمام مصاديق واحد است ، اما صرف نظر از آن ، ادعاى اقتضاى سياق نيز صحيح به نظر نمىرسد . ميان آيهء قبلى كه ادعا مىكنند واژهء « ولى » در آن با معناى « اولويت در تصرف » ناسازگار است « 1 » و آيهء ولايت ، « 2 » سه آيه فاصله است ، بنابراين نمىتوان آيهء ولايت را در سياق آن آيه دانست . هم‌چنين آيه بعد از آيهء ولايت « 3 » كه در سياق آن قرار مىگيرد ، كاملًا با گفتار ما سازگار و بلكه متمم آن است و هيچ منافاتى با معناى « اولويت در تصرف » ندارد .

--> ( 1 ) . « يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لاتَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصارى أَوْلِياءَ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ إِن‌َّاللَّه لايَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمينَ » سورهء مائده : آيه 51 . ( 2 ) . سورهء مائده : آيه 55 . ( 3 ) . « وَمَنْ يَتَوَلَّ اللَّه وَرَسُولَهُ وَالَّذينَ آمَنُوا فَإِنَّ حِزْبَ اللَّه هُمُ الْغالِبُونَ » سورهء مائده : آيه 56 .