چهارم : اگر بپذيريم مراد مطلبى باشد كه شيعيان مىگويند ، باز هم لفظ جمع عموميت دارد و يا مساوى عام است . . . پس مفاد آيه در اين هنگام حصر ولايت عام بر مردانى متعدد است كه اميرالمؤمنين عليه السلام نيز داخل در آنان است . از طرفى حمل عام بر خاص خلافِ اصل است و چنين عملى بدون ضرورت صحيح نيست . از طرفى ديگر اگر بگويند در اين مورد ضرورت ثابت است ، زيرا صدقه دادن به سائل در حال ركوع از هيچ كس جز اميرالمؤمنين عليه السلام رخ نداده است . [ در پاسخ مىگوييم ] آيه در اين كه تصدق در حال ركوع نماز واقع شده نص نيست ، زيرا جايز است كه گفته شود ركوع به معناى خشوع و تذلّل است ، نه به معناى معروف در عرف و اهل شرع . . . و حمل ركوعِ در آيه به غير معناى شرعى آن ، بعيدتر از آن نيست كه زكات مقرون به نماز را حمل بر تصدق كنيم . . . . آلوسى سپس به گفتارى از شيخ ابراهيم كردى كه در رد شيعيان بيان كرده است اشاره كرده ، مىنويسد : شيخ ابراهيم كردى [ به استدلال شيعيان چنين ] پاسخ مىدهد : از نظر بيشتر محدّثان ، آيه دربارهء اميرالمؤمنين عليه السلام نازل شده است و چنان كه دانستى ، اماميه به اين آيه بر خلافت بلافصل اميرالمؤمنين عليه السلام بعد از رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله استدلال مىكنند . . . و بسيارى از صوفيان نيز بر قول به خلافت بلافصل ايشان پس از رسول عليه الصلاة والسلام اشاره مىكنند ، الا اين كه خلافت ايشان ، خلافت باطنى است كه خلافت ارشاد ، تربيت ، امداد و تصرف روحانى است ، نه خلافت ظاهرى كه عبارتست از برپايى حدود ظاهرى و تجهيز لشكرها و . . . و بر اساس تقسيم خلافت به اين دو قسم ، برخى از عارفان ميان احاديث مشعره يا صريح در باب خلافت امامان سه‌گانه و يا خلافت بلافصل اميرالمؤمنين عليه السلام پس از رسول خدا عليه الصلاة والسلام جمع مىكنند ؛ يعنى