السيد علي الحسيني الميلاني
197
جواهر الكلام في معرفة الإمامة والإمام (فارسى)
« قُلْ فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبالِغَةُ » ؛ « 1 » بگو حجت رسا ( و تمام كننده ) براى خداست . و اگر چنين نبود ، خداوند هرگز نمىتوانست بدكاران را عذاب كند ؛ چرا كه عذاب بدون اتمام حجت مصداق عقاب بلا بيان و به حكم عقل قبيح است ، و خداوند هرگز مرتكب قبيح نمىشود . و به عبارتى ديگر عذاب خداوند پس از اتمام حجت است . خداى تعالى در اين باره مىفرمايد : « وَما كُنَّا مُعَذِّبينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا » ؛ « 2 » و ما هرگز عذاب نخواهيم كرد ، مگر آن كه رسولى بفرستيم . همچنين اگر خداوند رسولى بفرستد كه به اشتباه و يا از سر نسيان و سهو و معصيت مردم را به گناه فراخواند ، هرگز نمىتواند بندگان را به خاطر ارتكاب به آن گناه عذاب كند ، زيرا سهو ، نسيان ، خطا و يا معصيت فرستادهء او مانع از بيان معصيت بودن و عقاب داشتن عمل شده است و چنان چه بنده به واسطهء ارتكاب آن عمل عذاب شود ، عقاب بلا بيان خواهد بود . آياتى كه بر هدايت ، تعليم و تزكيه انبياء دلالت مىكنند بر اساس اين گروه از آيات ، پيامبران و فرستادگان الاهى تربيت شدگان پروردگارند و از سوى او هدايت يافته و تحت تعليم قرار گرفتهاند ؛ چرا كه پيامبران تربيت و تزكيه و هدايت جامعه را برعهده دارند ، از اين رو لازم است خود ايشان در بالاترين درجهء هدايت و تعليم و تزكيه باشند .
--> ( 1 ) . سورهء انعام : آيه 149 . ( 2 ) . سورهء اسراء : آيه 15 .