اوْ شِرْكٌ فَهُوَ سَاقِطٌ ؛ وَ انَّما ارادَ بِالزُّهْدِ في الدُّنْيا لِتَفْرَغَ قُلُوبُهُمْ لِلآخِرَة ؛ « 1 » و عَنْ ابي جَعْفَرِ عَلَيْهِ السَّلام - قالَ : ما مِنْ عَبْدٍ إلّا وَ فى قَلْبِهِ نُقْطَةٌ بَيْضاءٌ ؛ فانْ اذْنَبَ ذَنْباً خَرَجَ فى تِلْكَ النُّكْتَة نُكْتَةٌ سَوْدَاءٌ ، فَانْ تَابَ ذَهَبَ ذلِكَ السَّوادُ ، وَ انْ تَمَادى فِى الذُّنُوبِ زادَ ذلِكَ السَّواد حَتّى يُغَطِّىَ البَياضَ ؛ فَاذا غُطِّىَ الْبَيَاضُ لَمْ يَرْجِعْ صاحِبُهُ الى خَيْرٍ ابَداً ، وَ هُوَ قَوْلُ اللَّه ، عَزَّ وَ جَلَّ : « كَلَّا بَلْ رانَ عَلى قُلُوبِهِمْ ما كانُوا يَكْسِبُونَ . » « 2 » وَ قالَ الشَّيْخُ الشَّهيدُ الثَّانى قُدّسَ سِرُّه : وَ قَدْ وَرَدَ فِى الْحَديثِ : ان اللَّه لا يَنْظُرُ الى صُوَرِكُمْ وَ لكِنْ يَنْظُرُ الى قُلُوبِكُمْ . « 3 » بالجمله ، تطهير قلوب از قذارات معنويه و كثافات خلقيه ، از مهمات است ؛ كه انسان بايد با هر عِده و عُده‌اى شده ، و به هر رياضت و مجاهده‌اى است ، به آن قيام كند و خود را از ننگ و عار آن خلاص كند ؛ كه اگر در محضر ربوبيت بدون آن طهور معنوى بايستد ، جز صورت و قشر نماز و تعب و زحمت آن ، چيز ديگر عايدش نشود ؛ قال تعالى : إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ . « 4 »

--> ( 1 ) - « از امام صادق عليه السلام روايت شده كه در ذيل كلام خداى تعالى : إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ . فرمود : ( قلب ) سليم قلبى است كه پروردگارش را در حالى كه احدى جز او در آن نيست ملاقات مىكند . و فرمود : هر قلبى كه در آن شكّ يا شركى باشد ساقط است . و همانا ( خداوند ) زهد در دنيا را اراده نمود ( از بندگان طلب كرد ) تا قلبهايشان براى آخرت خالى و آماده گردد . » بحار الأنوار ، ج 67 ، ص 239 ، « كتاب الايمان و الكفر » ، « باب الاخلاص » ، حديث 7 . اصول كافى ، ج 3 ، ص 26 ، « كتاب الايمان و الكفر » ، « باب الاخلاص » ، حديث 5 . ( 2 ) - از ابو جعفر الباقر عليه السلام روايت شده كه فرمود : هيچ بنده‌اى نيست مگر آنكه در قلب او نقطه‌اى سفيد هست . چون گناهى مرتكب شود در آن نقطه نقطه‌اى سياه برآيد ؛ اگر توبه كرد ، آن سياهى زدوده شود ؛ و اگر به ارتكاب گناهان مداومت ورزد آن سياهى گسترش مىيابد تا آن سفيدى را فرا بگيرد ؛ چون سفيدى را پوشاند ، صاحب آن قلب هرگز به سوى خيرى بازنمىگردد . و اين سخن خداى عزّ و جلّ است كه فرمود : « . . . نه چنين است بل آنچه كرده‌اند بر قلبهايشان زنگار زده . » ( مطفّفين / 14 ) . اصول كافى ، ج 3 ، ص 374 ، « كتاب الايمان و الكفر » ، « باب الذّنوب » ، حديث 20 . ( 3 ) - « و شيخ شهيد ثانى گفته : در حديث آمده است : خداوند به صورتهايتان ( ظواهرتان ) نمىگردد بلكه به دلهايتان نظر مىكند . » التّنبيهات العليّة على وظائف الصّلاة القلبيّة ، در مجموعهء افادات شهيد ثانى ، ص 110 ، بحار الأنوار ، ج 67 ، ص 248 ، « كتاب الايمان و الكفر » ، « باب الاخلاص » حديث 21 . و ج 74 ، ص 88 . جامع الاخبار ، ص 117 ( با اندكى اختلاف ) . همچنين اين مضمون در وصيت رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله به ابو ذر آمده است . - مكارم الاخلاق ، ص 480 ، باب 12 ، فصل 5 . ( 4 ) - « خداوند فقط از پرهيزكاران مىپذيرد . » ( مائدة / 27 )