الشيخ السبحاني
66
رسالهء توضيح المسائل (فارسى)
9 پيامبران و نوابغ آگاهى پيامبران ازجهان بالا به وسيله وحى الهى است . معنى وحى چيست ؟ وحى اين است كه پيامبر بدون اينكه از عقل وخرد بهره بگيرد وانديشهاى بسازد ، خود مطلب بر قلب پيامبر وارد مىشود و يا فرشتهاى را مىبيند وسخن را از او مىگيرد . پيامبران در حالى كه با نيروى عقل و خرد مجهز مىباشند ، ولى علاوه براين دستگاه يك دستگاه ديگرى در وجود آنان تعبيه شده است كه به وسيله آن مىتوانند فرمانهاى خدا را دريافت كنند و آن را در اختيار بشر بگذارند . و به ديگر سخن پيامبران دو نوع انديشه عرضه مىكنند انديشهاى كه محصول تجربه وآزمون راهنماى عقل وخرد آنهاست . چنين انديشهاى وحى نيست بلكه مطلبى است كه محصول دستگاه فكرى واستدلالى آنان ، آن را ساخته است و در مقابل آن پيامبران دريافت هايى دارند ازجهان برتر بدون اينكه عقل وخرد آنها و يا تجربه وآزمون ، در پديد آمدن آنها مؤثر باشد و اين گيرندگى خاصى است كه فقط پيامبران با آن مجهزند . ازاين بيان روشن مىشود كه مقام نبوت غير از مقام نبوغ است ونبى غير از نابغه مىباشد . انديشه نوابغ محصول حسابگريها ومطالعات ديرينه آنهاست و چه بسا هم به واقعياتى برسند وحقايقى را دريابند . درحالى كه معارف پيامبران ودريافتهاى آنان ، محصول ارتباط آنان با جهان ديگر است و بدون كوچكترين تفكر وانديشه از جهان بالا بر قلب آنان القا مىشود . اصولًا در جهان دو نوع مصلح و خير انديش داريم ؛ مصلحى كه همه چيز را به خود