الشيخ السبحاني

39

رسالهء توضيح المسائل (فارسى)

مراجعه به حكم خود صاحب شريعت است ، قطعاً يك نوع شناخت قطعى خواهد بود . ( البته قطعى اجمالى ) . تقليد در اصول عقايد امكان پذير نيست ، زيرا معناى آن اين است كه انسان يكى از مكتبهاى متضاد را بدون دليل بپذيرد ، در حالى كه در تقليد در فروع ، اصل مكتب با دليل ثابت شده ، در فروع و جزئيات تقليد مىكند « ببين تفاوت ره از كجاست تا به كجا » . موضوع شناخت اسلام در ميان موضوعات شناخت ، به شناخت سه چيز اهميّت بيشترى مىدهد : 1 - شناخت انسان : ( سَنُرِيهِمْ آياتِنا فِي الْآفاقِ وَ فِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ أَ وَ لَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ ) ( سوره فصلت آيه 53 ) . « به همين زودى نشانه هاى خود را در جهان و در نفوس انسانها ، ارائه مىدهيم تا بدانند او حق است واو بر همه چيز قادر وتوانا است » . جمله ( وَ في أنْفُسِهِمْ ) دعوت به شناخت نفوس انسانى است كه مىتواند پايه شناختها ى ديگرى باشد . 2 - شناخت طبيعت : شناخت جهان ، مورد علاقه اسلام است : ( قُلِ انْظُرُوا ما ذا فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ) ( سوره يونس آيه 101 ) . « بگو : به آنچه در آسمانها و زمين است ، بنگريد » . در آيه ديگرى ، شناخت جهان را از نشانه هاى افراد خردمند دانسته : ( إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ لَآياتٍ لِأُولِي الْأَلْبابِ ) ( آل عمران آيه 190 ) . « در آفرينش آسمانها و زمين و در پى آمدن شب و روز ، براى خردمندان