چيزى خرج ننموده‌اند . آيا حكم به وقفيت اين اموال مىشود يا خير ؟ بسمه تعالى - مادامىكه وقف بودن اموال يا وصيت ميت ثابت نشود ، جميع اموال او تركه حساب مىشود و بر حسب سهام ارث بين ورثه تقسيم مىشود ، و چنانچه ثابت شود كه گفتهء ميت در مورد وقف به نحوى بوده كه آن شخص نقل كرده - كه بعد از مرگم وقف حضرت باشد - وقف مزبور صحيح نيست از جهت اينكه ظاهر كلام او وقف معلّق بر مرگ است كه باطل مىباشد ، و اللّه العالم . 1671 - شخصى فوت شده است بعضى از ورثه‌ها صغير هستند و متوفّى براى خود وصىّ و براى صغارش قيّم تعيين نموده است ، سؤال اين است كه آيا جايز است ورثهء ميت مانند زمان حيات او زندگى كنند بدين معنى كه تا هنگام بلوغ صغار همهء ورّاث نسبت به توان خود در مزارع و غيره كار كرده و عائدش را در مخارج مشترك صرف نمايند و هكذا و حتى دوستان و اقوام و ارحام با اينها مراوده و جلوس هم داشته و مهمان بمانند و موقع تقسيم دارايى هم على ما فرض اللّه تقسيم نمايند ؟ نحوهء معاشرت شرعى با اين گونه خانواده‌ها را بطور مشروح بيان فرماييد ، و نيز در جواب بيان فرماييد كه اگر كسى بىوصيت از دنيا رفته باشد و صغير دارد چگونه بايد با ورّاث او معامله كرد ؟ بسمه تعالى - الف ) چنانچه ما ترك ميت را به حسب سهام ارث تقسيم كنند و از منافع مزارع و امثال آن بعد از برداشتن مخارج مشترك اگر چيزى زائد آمد ، چه به صورت پول باشد يا جنس چنانچه سهام صغار در آنها را هم ملاحظه كرده و سهم صغار را به آنها بدهند ، و نيز اگر ورثه مخارج غير خودشان مثل عائله را از آن منافع برداشته‌اند آن را هم ملاحظه كنند مانعى ندارد ، و اللّه العالم . ب ) بايد به حاكم شرع مراجعه كنند تا حاكم شرع براى صغير قيّم معيّن نمايد ، بعد از تعيين قيّم مىتوانند به نحوى كه در جواب الف گفته شد عمل كنند ، و مىتوانند با توافق هم - يعنى ورثه و قيّم بر صغير - ما ترك ميت را به حسب سهام ارث تقسيم كنند ، و اللّه العالم . 1672 - آيا اسلامى و شرعى و انسانى است كه پدرى فرزندان همسر دوم خود را علاوه بر تبعيض شديد عاطفى و مادى در دوران حيات ، پس از مرگ نيز از ارث محروم و همه