مطلّقه نمودن در يكى از دفاتر رسمى صادر نمايد . و آيا عدم توفيق مصلحان در اصلاح هرچند زياد باشد دليل بر عسر و حرج زوجه است ؟ و يا بذل نصف از مهريه قرينه‌اى است بر عسر و حرج زوجه ؟ آيا طلاقى كه بر اساس شرايط مرقوم در سؤالات مطرح شده و بدون رضاى زوج داده شود شرعا صحيح است يا خير ؟ تكليف شرعى چنان زنى چيست ؟ بسمه تعالى - طلاق زن به دست شوهر است و مادامىكه به رضايت شوهر و از طرف شوهر نباشد ، طلاق صحيح نيست ، و عسر و حرج مجوّز طلاق نمىشود و طلاق حاكم موارد خاصه‌اى دارد كه آنچه در سؤال ذكر شده از آن موارد نمىباشد ، بلى اگر شوهر در ضمن عقد نكاح يا عقد لازم ديگرى زن را وكيل در طلاق در شرايط خاصى بنمايد در صورت تحقق آن شرايط زن مىتواند خود را - و لو با توكيل - مطلّقه نمايد ، و اللّه العالم . 1564 - اين جانب زنى هستم كه در اثر اختلاف و عدم تفاهم اخلاقى با شوهرم وى من را طلاق خلع داده است و طفل پسر مشتركى دو و نيم‌ساله داريم كه بعد از طلاق اين طفل را از نزد من برده و به من اجازهء ملاقات با اين كودك را نمىدهد ، مىگويد : من به آن روحانى كه وكيل بر اجراى طلاق گرفته بودم شرط كرده بودم كه از تو تعهد بگيرد كه اقدام به ملاقات اين كودك ننمايى . آيا اين شرط قطع صلهء رحم حرام است و نافذ نيست يا صحيح و نافذ است ؟ در فرض ، اگر شرط صحيح و نافذ باشد من قبل از انقضاء عدّه‌ام اقدام به ملاقات بچه نمايم آيا شوهرم حقّ فسخ طلاق و رجوع به من را دارد يا خير ؟ بسمه تعالى - شرط مزبور اثرى ندارد و مرد حق ندارد از ديدار مادر با فرزندش ممانعت كند ، و اللّه العالم . 1565 - هرگاه زوج عقيم باشد و زوجه عقيم بودن زوج را نداند حتى خود زوج هم نمىدانسته كه عقيم در خواهد آمد چه هر دو دختر و پسر بوده‌اند كه ازدواج كرده‌اند ، حال زوجه بچه مىخواهد لكن به دلايل جسمى زوج ميسّر نمىشود ، حال هر دو زن و مرد شده‌اند و لذايذ جنسى و زناشويى هم وجود داشته است امّا عقيم بودن زوج ، زوجه