كند ، و حقوق دريافت نمايد ، در صورتى كه بانك يا مؤسسه به تخصص او نيازمند باشد و حاضر به انجام كار اضافى نگردد ، آيا حقوق دوم او حلال است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ مانعى ندارد ؛ و مىتواند در ساعاتى كه مربوط به شغل بانكى يا مؤسسه نيست ، براى ديگرى كار كند ، و الله العالم . ( 2123 ) - ربا گرفتن مادر و فرزند ، خواهر و برادر از يكديگر ، چه صورت دارد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ جايز نيست ، و الله العالم . ( 2124 ) - آيا پرداخت وجه يا كالاى رايگان از طرف شركتها يا اشخاص تحت عنوان عيدى ، هديه و احياناً كمك به كاركنان بانكها و سازمانهاى دولتى مرتبط با آنها كه خود حقوق ماهيانه از مؤسسهء متبوع دريافت مىكنند ، و علاوه بر آن از مؤسسه متبوع خود نيز عيدى و پاداش دريافت مىدارند - با توجه به اينكه جزو هزينه‌هاى اعطاكننده به حساب آمده و نهايتاً بر روى افزايش قيمت مصرف كنندهء كالا يا خدمات اثر دارد - حلال است يا حرام ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ اگر به غرض صحيحى - كه حرام نيست - بدهند مانعى ندارد ؛ و رشوه‌اى كه حرام است عبارت از مالى است كه به قاضى داده مىشود تا شايد به نفع دهندهء مال حكم كند ؛ و همچنين اگر مالى را به كارمند اداره يا مؤسسه‌اى بدهند كه براى آنها كار خلاف شرعى را انجام دهد ، جايز نيست . و در غير اين دو مورد دادن مال در مقابل انجام دادن كار مباحى - كه خلاف شرع نيست - مانعى ندارد ، و الله العالم . ( 2125 ) - اگر مبلغى را در بانك بعنوان سپردهء درازمدت يا كوتاه مدت قرار دهند آيا دريافت سود حاصل ربا است يا خير ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ اگر سپرده‌گذار شرط سود كند ، سود ربا و حرام است ؛ ولى در صورتى كه اطمينان داشته باشد بانك به وكالت از سپرده‌گذار عقود شرعيه را منعقد مىسازد و احكام آنها را رعايت مىنمايد مانعى ندارد كه بانك ماهيانه