( 2102 ) - دو نفر در يكى از بانكهاى پاكستان مبلغى پول پس‌انداز كرده‌اند ، بانك نيز چند درصد ماهيانه به آنان سود مىپردازد ، از آنجا كه يكى از آن دو بيمارى روانى و ديگرى عضوى از بدنش ناقص است ، راه ديگرى هم براى گذران زندگى ندارند ، اينان در آغاز از حكم شرعى آن آگاهى نداشتند ، يكى از روحانيان حكم آن را به آگاهى آنان رساند ، ولى از آنجا كه زندگى و مؤونهء اين دو فراهم نمىشود ، اميدواريم اجازه فرماييد تا اين راه براى آنان بسته نشود . [ جواب ] باسمه تعالى ؛ اگر پولى را كه در بانك گذاشته‌اند وافى به مؤونهء سال آنها نباشد ، اجازه مىدهيم كه آن سود را به عنوان مجهول المالك بردارند و خودشان صرف كنند ، به شرط اينكه اگر چيزى از آن باقى ماند زيادى را در آخر سال تخميس كنند ؛ و چنانچه آن پول وافى به مؤونهء سال باشد ، بايد سودى را كه از بانك مىگيرند ابتدا آن را تخميس كنند و بعد در بقيه تصرف كنند ، و از آن بقيهء سود هم اگر چيزى در آخر سال باقى ماند آن را هم تخميس كنند ، و الله العالم . ( 2103 ) - در شرط زيادى در قرض آيا عنوان نرخ بهره از جهت كميابى تأثيرى در حكم شرعى مىكند ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ شرط هرگونه زيادى در قرض ، آن را ربوى و حرام مىكند ، و عنوان نرخ بهره از جهت كميابى تأثيرى در حكم شرعى ندارد ، و الله العالم . ( 2104 ) - حكم سودى كه بانكها به پس‌اندازها اختصاص مىدهند چيست ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ چنانچه سپرده‌گذار بانك را وكيل كند كه با پول او معاملهء شرعى انجام دهد ، و اطمينان داشته باشد كه به اين قرارداد عمل مىشود ، گرفتن زيادى مانعى ندارد ؛ و در غير اين صورت ، پولى را كه به بانك مىدهد قرض محسوب مىشود و نبايد در آن ، شرط زيادى كنند ، و الّا ربوى و حرام خواهد شد ؛ و آنچه را كه زيادتر از پولش از بانك مىگيرد بدون معاملهء شرعى ابتدا بايد آن زيادى را تخميس كند و بعد در آن بقيه تصرف كند ، و از