الميرزا جواد التبريزي
437
استفتائات جديد (1385ش) (فارسى)
همگان دور بماند ، بچه را به بيابان برده و رها مىسازد ، بچه كه مىتوانسته ادامهء حيات دهد ، به همان دليل از دنيا مىرود ، آيا راننده قصاص مىشود يا محكوم به ديه است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ در فرض سؤال ، از شخصى كه بچهء مصدوم را به بيابان انداخته و در نتيجهء اين كار فوت نموده ، ديه گرفته مىشود ، و الله العالم . ( 1909 ) آيا سوزاندن و جدا ساختن سر ميت از بدن او ديه دارد ؟ و در صورت ديه داشتن ، وارث از آن ارث مىبرد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ ديهء قطع سر ميت و ديه سوزاندن ميت ، هركدام صد دينار - صد مثقال شرعى طلا ، يعنى يكدهم ديهء كامله - است ؛ و به وارث نمىرسد ، بلكه در وجوه خيريه براى ميت صرف مىشود ، و الله العالم . ( 1910 ) فقهاى عظام شرط قصاص قتل جنينى كه روح در آن دميده شده را يقين به حيات ذكر كردهاند ، مراد از حيات چيست ؟ زيرا جنين از ابتدا داراى حيات حيوانى مىباشد ، ولى از روايات استفاده مىشود مراد از ولوج روح ، داشتن حيات حيوانى نيست ؛ از سوى ديگر تمام شدن خلقت نيز ملاك نيست زيرا ديهء جنين تام الخلقه قبل از ولوج روح 100 دينار تعيين شده ، پس امرى كه پس از تمام شدن خلقت ، امارهء ولوج روح است چيست ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ مراد از حيات ، ولوج روح است ، نه حيات نباتى كه از اول موجود است ؛ و احراز اين حيات امارهء خاصى ندارد ، و مثل تكان خوردن از موجبات علم به حيات است ، و الله العالم . ( 1911 ) آيا به تشريح جهت آموزش پزشكى ، ديه تعلق مىگيرد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ در مواردى كه تشريح جايز است ، ديهاى بر تشريحكننده نيست ، مگر اينكه ميت مشكوك الاسلام باشد كه ديهء آن على الاحوط ثابت است ، و الله العالم . ( 1912 ) اگر زنى باردار بوده با وسايل پزشكى بچه را از شكم درآورده ، وى در آغاز