تبديل به غير كرد ، مگر اينكه ديگر قابل استفاده نباشد و لو در مساجد ديگر ، كه در اين فرض ، فروش و تبديل آنها مانعى ندارد ، و الله العالم . ( 1416 ) محلّه‌اى است كه در سابق داراى چند دستشويى و توالت بوده به نام حوضخانه ، در حدود پنجاه سال است كه به كلّى متروكه است ، در نزديكى اين محل دو مسجد وجود دارد كه هركدام داراى چند دستشويى و توالت مجهز و داير مىباشد ، با اين وجود ديگر نيازى به توالت نيست ، چون سابق بر اين محل حوضخانه گود بوده تا بتوان از آب قنات يا چشمه به آن آب رساند ولى الآن با وضع فعلى آن آبها قطع شده و از آب لوله‌كشى استفاده مىشود و آن دو مسجد هم مجهز به آب لوله‌كشى مىباشد ، اخيراً نيز با احداث خيابان مقدارى از آن حوضخانه در خيابان واقع شده و در حدود 48 متر آن باقى مانده است ، چون اين محل در كنار خيابان است و محل هم احتياج به درمانگاه دارد ، جايز است شخصى كه اين محل را از اوقاف اخذ كرده درمانگاهى كه عام المنفعه باشد بنا نمايد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ در فرض مزبور ، اگر درمانگاهى بسازند كه عام المنفعه باشد به نحوى كه به خاطر وقف بودن محل به مراجعه كنندگان تخفيف داده شود ، و وقفيت آن زمين هم حفظ شود مانعى ندارد ، و الله العالم . ( 1417 ) چيزى را بر اعلم علماى بلد يا امام جماعت مسجد وقف كرده ، در حالى كه خود اعلم يا امام جماعت است ، آيا مىتواند از آن بهره ببرد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ وقف بر نفس صحيح نيست ؛ و چنانچه آن را وقف بر عنوان كرده و موقوف عليه بر واقف نيز منطبق شود ، بعيد نيست بتواند از منافع وقف استفاده كند ، و الله العالم . ( 1418 ) منزلى را وقف مسجدى كرده به شرط اينكه تا خود زنده است در آن زندگى كند ، آيا صحيح است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ در صورتى كه منزل را حين الوقف - با استثناى منافع مادام العمر بر