معلوم داشته ، بايد با رضايت وى تصرف شود ؛ و در صورت عدم رضايت ، به خود وى برگردد ؛ و اگر مجهول المالك باشد ، با اجازهء حاكم شرع مىتوان تصرف نمود ؛ و در هر حال گذشت زمان اثرى ندارد ، و الله العالم . ( 1189 ) من تاجر هستم كه وظيفهء من تهيه كردن ابزار و آلات مختلف براى شركتهاى غير اسلامى است ، و هرگاه فاكتور مىخواهند 20 درصد اضافه مىنويسم چون علاوه بر درآمد اضافه احتمال تأخير در پرداخت را مىدهم ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ دروغ نوشتن حرام است ، و الله العالم . ( 1190 ) در برخى استانهاى مرزى كشور ، كالاهاى خوراكى و مصرفى به صورت قاچاق به خارج رفته يا وارد مىشود ، گاهى نيز نيروهاى مرزبانى آنها را توقيف و صاحبان آن را بازداشت مىكنند ، اين كالاها گاهى از طريق تعاونىها يا نهادهاى دولتى ، به قيمت يا مجانى پخش مىشود ؛ در اين زمينه سؤال مىشود : - آيا خريدن و تصرّف اين اموال كه ممكن است برخى از آنها هم بدون حكم دادگاه ضبط شده باشد ، براى ما جايز است ؟ - آيا مىتوان اين اموال را كه به قيمت ارزان مىفروشند ، خريد و به همان قيمت يا مجانى به فقرا و نيازمندان داد ؟ - آيا مىتوان اين اموال را به قيمت مناسب خريد و از طرف صاحب آنها ردّ مظالم كرد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ كسى كه صاحبان كالا را نمىشناسد و نمىتواند بشناسد ، مانعى ندارد آنها را بگيرد و سپس پول آنها را به قيمت عادلانه به مؤمن فقير از طرف صاحبانش صدقه بدهد ، و الله العالم . ( 1191 ) خريدوفروش اسكناس به اين صورت كه : ده قطعه اسكناس هزار تومانى را به صد و ده قطعه اسكناس صد تومانى نقد مىفروشم و جنسى را بر بهاى آن در مجلس معامله مىكنم ، و معاملهء نقد صورت مىگيرد ، آيا معامله درست