آن ساكن شده - و لو بعداً اقساط او را بدهد - خمس ندارد ، و اصل خانه را با حاكم شرع به مقدار كمى مصالحه كند ، و الله العالم . ( 960 ) سرقفلى مغازه‌اى كه 15 سال پيش خريده‌ايم ، آيا خمس آن را بايد به قيمت فعلى بايد بپردازيم يا به قيمت همان سال قبل ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ اگر از پولى كه سال بر آن گذشته سرقفلى را بخرد ، خمس همان پول را بدهد ؛ و اگر از ربح ضمن سال خريده ، قيمت فعلى را تعيين كرده خمس قيمت فعلى را مىدهد ؛ و اگر از هر دو خريده ، هركدام را به نسبت حساب مىكند ، و الله العالم . ( 961 ) شخصى در مدت چند سال خانهء مسكونى مورد نياز خود را از راه وام يا درآمد كارمندى يا كارگرى پيش پدر ، مدت يك سال و چندى قسمتى از آن را ساخته و در آن ساكن شده ، و در يك يا چند سال ديگر قسمتهاى ديگر آن را مىسازد ، و در اين بين مقدارى از ابزار ساختمان آن از آهن يا چيزهاى ديگر سال بر آن مىگذرد ، آيا خمس به آنها تعلق مىگيرد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ آنچه از مصالح را قبل از سال سكونت در ساختمان به كار برده ، يا باقى مانده ، چنانچه از ربح بين سال پولش را پرداخته ، بايد خمس را به قيمت فعلى بنا و اجزاى باقيمانده بپردازد ؛ و اگر از ربحى كه سال بر آن گذشته و خمس آن را نداده ، پولش را پرداخته ، خمس همان مبلغ پرداختى را بايد بدهد ؛ و آنچه از اقساط وام قبل از سال سكونت از ربح پرداخته ، خمس آنها را نيز بايد بدهد ؛ و آنچه بعد از سكونت ، از ربح همان سال ساخته ، خمس ندارد ؛ ولى زايد پس از سال ، خمس دارد ، و الله العالم . ( 962 ) آيا هديه خمس دارد ؟ اگر هديه را به پول مبدّل نمود ، بازهم خمس دارد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ اگر هديه چيز محقرى باشد يا پول را تبديل به چيزى كه مورد نياز است بنمايد ، خمس ندارد ؛ و اگر محقر نباشد و تبديل به چيزى شود كه از قبيل مؤونه نيست ، بايد تخميس شود ، و الله العالم .