( 813 ) اگر انسان باغى را احيا نمايد درختانى را در آن بكارد ، آيا به محض كاشتن خمس تعلق مىگيرد يا پس از به بار نشستن ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ چنانچه باغ را با پول مخمّس تهيه كرده ، فقط بايد نموّ درختها را تخميس نمايد ، هرچند هنوز ثمر نداده ؛ و اگر از درآمد بين سال تهيه كرده ، همهء باغ به قيمت فعلى بايد تخميس شود ؛ و اگر با پولى كه سال بر آن گذشته تهيه كرده ، قيمت خريد درختها را بايد تخميس كند ؛ و اگر نموّ داشته ، بايد نموّ درختها را هم تخميس كند ، و الله العالم . ( 814 ) اگر باغى يا زمينى را كه مزروعى است به بهاى يك ميليون تومان خريده است و اينك پنج ميليون تومان ارزش آن است ، آيا به قيمت فعلى تخميس كند ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ چنانچه از درآمد بين سال آن را خريده ، بايد به قيمت فعلى تخميس شود ؛ و همچنين است اگر با عين پولى كه سال بر آن گذشته خريده باشد ، و چنانچه به ذمه خريده و با پولى كه سال بر آن گذشته ثمن آن را ادا كرده ، به قيمت خريد تخميس مىشود ، و الله العالم . ( 815 ) پولى را كه در زمانى به سيّدى داده ، آيا بعد از مرگش مىتواند به عنوان سهم سادات حساب كند ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ اين امر در سهم سادات محل اشكال است ، و الله العالم . ( 816 ) زمينى كه جزء مؤونه نيست ، مالياتش را مىپردازد جايگزين خمس مىشود ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ بايد خمس آن را بپردازد ، و الله العالم . ( 817 ) آيا چهارپايان ، باغ و درخت بىثمر براى مصارف شخصى خمس دارد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ چنانچه درخت بىثمر را براى تأمين سوخت منزل ، و باغ را براى علف گاو و گوسفند كه براى مؤونه دارد ، و حيوان براى حمل نيازات شخصى باشد ، جزء مؤونه حساب مىشود و خمس ندارد ، و الله العالم . ( 818 ) باغى كه براى توسعهء معاش خريده شده و بهاى آن را هنوز بدهكار است ، وى گاو و گوسفند دارد كه اگر بفروشد قيمت باغ را مىتواند بدهد ، آيا تخميس