براى او در حكم وطن مىدانند و بعض ديگر در حكم وطن نمىدانند ، مثلًا نجف براى بعضى از طلاب ؛ و فرض هم بر اين است كه مكلّف هم عمل به احتياط مىكند در بين اين دو ديدگاه ، اگر ماه رمضان باشد و اين شخص هم در اين محل قصد ده روز نكرده باشد و ساير اسبابى هم كه موجب وجوب روزه مىشوند در بين نباشد مگر اينكه آنجا را در حكم وطن بشمارد بنابر قول يكى از آن دو مجتهد ، اين شخص چگونه احتياط كند ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ از باب احتياط بين آن دو فتوى روزه‌اش را در آن محل مىگيرد و بعد قضا مىكند ، و الله العالم . ( 645 ) انسان مكلّف در ماه رمضان از سر شب نيّت داشت كه فردا پيش از ظهر مسافرت كند ، هنگامى كه روز شد از تصميم خود برگشت و بنا را گذاشت بر اينكه قبل از ظهر مسافرت نكند ، و يا اينكه دو دل شد برود يا نه ، آيا در اين دو صورت بر فرضى كه دوباره بنا بگذارد به سفر و مسافرت كند ، وقتى كه به حدّ ترخص رسيد ، مىتواند افطار كند با اينكه نيّت سفر از شب تا حدّ ترخص ادامه نداشته يا نمىتواند ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ مىتواند افطار كند ، و الله العالم . ( 646 ) به نظر پزشكان افرادى كه داروهاى اعصاب مصرف مىكنند نبايد گرسنه بمانند ، آيا در اين صورت تكليف چيست ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ اگر روزه براى آنان ضرر دارد ، روزه واجب نيست ، و الله العالم . ( 647 ) افرادى كه يك دوره حدود 5 سال دارو مصرف مىكنند و نمىتوانند روزه بگيرند ، آيا روزه‌هاى افطار شده قضا دارد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ در فرض مذكور كه به جهت بيمارى مستمر روزه نگرفته‌اند ، قضا ندارد ، و براى هر روز يك مد طعام فديه بايد بدهند ، و الله العالم . ( 648 ) اگر كسى بدون قصد انزال منى در ماه رمضان با خود بازى كند و ناخودآگاه منى از او خارج گردد ، آيا روزهء او باطل است ؟