[ جواب ] باسمه تعالى ؛ اگر شك دارد مسافتى را كه مىرود به اندازهء هشت فرسخ است يا كمتر ، نمازش تمام و روزه‌اش صحيح است ، و الله العالم . ( 521 ) ما در يك دبيرستان شبانه‌روزى مشغول تحصيل هستيم ، از محل سكونت تا محل تحصيلمان بيشتر از هشت فرسخ است و در طول تحصيل همه هفته از روز شنبه تا ظهر روز پنجشنبه در محل تحصيل و پس از آن به محل خود برمىگرديم ، وضعيّت نماز و روزهء ما در محل تحصيل ، بين راه و محل سكونت چگونه است ؟ و به طور كلى آيا سفر براى تحصيل علم ، سفر شغل يا مقدمهء شغل محسوب مىشود يا نه ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ بنابر احتياط واجب در نمازتان در غير وطن بين قصر و تمام جمع كنيد ، و روزه را اگر گرفتيد مجزى است و قضا ندارد ، و الله العالم . ( 522 ) اين جانب كارم رانندگى است ، اگر جهت تحويل ماشين و كارهاى مربوط به كارم با وسيلهء ديگرى مسافرت مىكنم ، نماز چگونه است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ چنانچه سفر مربوط به ماشين و كار ماشين باشد ، نماز در هر دو صورت تمام است ، و الله العالم . ( 523 ) طلّابى كه در حوزهء علميه مشغول تحصيل هستند پنجشنبه و جمعه‌ها به وطن خود مىروند ، حكم نماز و روزه‌شان چيست ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ در محل تحصيل و خصوص رفت و برگشت براى تحصيل ، احتياطاً نماز را جمع بخوانند ، يعنى هم شكسته و هم تمام بخوانند ، و روزه را اگر گرفتند مجزى است ، و الله العالم . ( 524 ) شخصى 10 سال است در شهرستانى جهت تحصيل علوم حوزوى اقامت دارد و قصد اقامت هميشگى در آنجا را هم ندارد ، آيا اين شهرستان حكم وطن او را دارد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ شخص مذكور در آن شهر حكم مسافر را ندارد ، نمازش در آن شهر تمام و روزه‌اش صحيح است ، و قصد اقامت در آنجا لازم نيست ، و الله العالم .