بخشش ديه س 1 - آيا ولىّ مقتول مثل پدر يا جدّ مىتوانند حقّ ديه مقتول را به قاتل ببخشند ؟ ج 1 - بخشش در سهم خود اشكالى ندارد امّا حقّ بچّه صغير را نمىتوانند ببخشند . س 2 - آيا وصىّ يا وارث مقتول مثل فرزند مىتوانند حقّ ديه مقتول را به قاتل ببخشند ؟ ج 2 - وصىّ حقّ چنين كارى را ندارد مگر با اجازه ورثه غير صغير امّا ورثه در حقّ خود چنين اختيارى را دارند . س 3 - آيا مجازات معاونت در قتل عمد ، حقّ الناس است و قابل گذشت از سوى اولياء دم يا حقّ اللّه است و عفو آن منحصراً در اختيار ولىّ امر مىباشد ؟ ج 3 - از روايات اين باب فهميده مىشود كه از حقوق الناس است و قابل گذشت است و « تدرء الحدود بالشبهات » هم به نظر ما اختصاص به حدود ندارد و در اين موارد هم مىآيد گرچه اگر از قواعد فقهى خواسته باشيم نظر بدهيم بايد گفت كه عفو اولياء دم در حقّ ممسك و معاون اثر ندارد . س 4 - در موارد قتل كه نوبت به ولايت حاكم مىرسد بفرمائيد : آيا ولىّ امر همانند اولياء دم علاوه بر درخواست قصاص يا اخذ ديه ، حقّ عفو نيز دارند ؟ ج 4 - در مواردى كه به وسيله اقرار ، جرم ثابت شده باشد بعيد نيست كه از موارد ديگر تنقيح مناط كرد ولذا ولىّ امر مىتواند عفو نمايد ولى در ديگر موارد ، عفو مشكل است مگر ضرورتى پيش بيايد . ديه عمل دكتر س 1 - شخصى بر اثر جا ماندن وسائل پزشكى پس از جرّاحى در شكمش فوت مىكند ، آيا ديه او بر عهده دكتر جرّاح است يا خير ؟ ج 1 - هر كس در جا ماندن وسيله مذكور در شكم بيمار تقصير كرده بايد ديه را بپردازد .