س 3 - در مواردى نظير شكستگى ستون فقرات كه ديه كامله دارد ، طبق فتواى فقهاء ، اگر اين شكستگى به گونه‌اى معالجه شود كه اثرى از جنايت باقى نماند جانى بايد يكصد دينار بپردازد ، در اين گونه موارد فعليّت درمان و اصلاح ملاك است يا قابليّت آن ؟ ج 3 - در اين گونه موارد كه تأثير درمان در مقدار ديه ، منصوص است زمانى ديه ، معيّن و مشخّص مىگردد كه مراحل درمان تكميل گردد ، نه آن كه بمحض صدور جنايت ، كلّ ديه از جانى گرفته شود و بعد از مراحل تكميل درمان مابقى به او مسترد گردد . س 4 - هزينه درمان و بهبود شخصى كه در اثر اجراى حدّ يا قصاص اطراف ، يكى از اعضاى خود را از دست داده ، به عهده بيت المال است يا محكوم عليه ؟ در صورتى كه به عهده بيت المال باشد حكم اختصاص به معالجات اوّليه دارد يا معالجات بعدى را نيز در بر مىگيرد ؟ آيا بين فقير و غنى در حكم مذكور فرقى هست يا نه ؟ آيا تفاوتى بين حدّ و قصاص وجود دارد ؟ ج 4 - هزينه درمان شخصى كه مورد اجراء حدّ قرار گرفته و يا قصاص شده ، به عهده خود شخص است زيرا موارد مصرف بيت المال بايد با دليل ثابت شود ، كه در اين مورد دليل نداريم و امّا اگر شخص ، فقير باشد و براى او ممكن نيست كه خود به درمان اقدام كند و جان او به مخاطره بيفتد ، بر همه مؤمنين واجب كفائى است كه به درمان او اقدام نمايند و البتّه از بيت المال از سهم فقراء كه از زكوات حاصل مىشود در اين مورد هم مىتوان استفاده نمود . س 5 - در اعدام و غير آن هزينه درمان با محكوم است يا حكومت ؟ ج 5 - هزينه درمان با حكومت است . هزينه درمان مصدوم س 1 - در مورد جراحت متلاحمه‌اى كه به فلج عضو مىانجامد و با درمان مىتوان از فلج شدن پيشگيرى كرد بفرمائيد : الف - آيا بر شخص مجروح واجب است خود را درمان كند ؟ ب - در صورت درمان ، آيا مىتوان هزينه‌هاى افزون بر مقدار ديه را از جانى گرفت ؟