تبديل و تغيير وقف س 1 - شخصى مقدار زيادى زمين جهت دفن اموات وقف كرده و پس از دفن موتى در آن زمين آب ظاهر شده به طورى كه جنازه وسط آب قرار گرفت و ديگر مؤمنين از دفن اموات خوددارى مىكنند در اين صورت مىشود آن زمين را به مالك فروخت و يا تعويض كرد تا زمين ديگرى وقف شود يا خير ؟ ج 1 - اگر امكان استفاده از اين زمين براى دفن اموات نيست تعويض و يا فروش آن و خريدارى زمين ديگر جهت دفن اموات اشكال ندارد . س 2 - مسجد كوچكى است و گنجايش جمعيت محلّ را ندارد و در پشت مسجد حمّام مخروبه‌اى است و مصالح آن از سنگ و آجر و غيره از يك قلعه مخروبه به دست آمده در اين صورت مىشود آن حمّام مخروبه را منضمّ به مسجد كرد و از مصالح حمّام مسجد را دو مرتبه بنا كرد يا نه و نيز واگذار كننده زمين در حال حيات است و صيغه وقف براى حمّام خوانده نشده و رضايت خود را جهت واگذارى به مسجد اعلام كرده ؟ ج 2 - اگر آن حمّام را وقف نكرده‌اند و فقط جهت استفاده مؤمنين زمين حمّام را داده است ، اشكال ندارد كه ضميمه مسجد شود . س 3 - زمينى است واقع در روستا كه حدود 35 تا 40 سال قبل توسط فردى به عنوان قبرستان وقف شده است حال آنكه در اين مدّت هيچگونه استفاده‌اى جهت دفن مردگان انجام نشده است و بدون استفاده و لم يزرع مانده است و اين روستا علاوه بر اين قبرستان داراى قبرستانهاى متعدّد است و نياز هم براى قبرستان نمىباشد قابل ذكر است مكان فوق براى استفاده در جهت ساختن خانه بهداشت و بيمارستان و ساير كارهاى عام‌ّالمنفعه مورد نياز مىباشد آيا مجاز به احداث ساختمانهاى عام‌ّالمنفعه در مكان فوق هستيم يا خير ؟ ج 3 - تا زمانى كه ممنوعيتى براى استفاده جهت قبرستان صورت نگرفته باشد و از نظر عرفى امكان استفاده جهت آرامگاه وجود داشته باشد از نظر شرعى جايز نيست در جهتى غير از جهت تعيين شده به واسطه واقف استفاده گردد . س 4 - دو قطعه تابلو كه مشتمل بر شمائل حضرت ابوالفضل العباس و حضرت سيدالشهداء ( ع ) است وقف مسجدى كرده‌اند ولى شنيده‌ايم مراجع تقليد حكم به كراهت داده‌اند حال