س 4 - در نزاع بين بدهكار و طلبكار ، بدهكار حاضر به پرداخت بدهى نيست شخصى براى جلوگيرى از پيامدهاى بعدى پول طلبكار را از جانب خود مىدهد آيا در اين صورت بدهكار برىءالذمّه مىشود ؟ ج 4 - شخص ميانجى كننده بايد مال را به بدهكار ببخشد و از جانب او به طلبكار بدهد تا بدهكار برىء الذمّه شود . س 5 - اينجانب مبلغى از شخصى قرض گرفتم الان شكّ دارم كه قرضم را پرداخته‌ام يا خير طرف مقابل هم شكّ دارد كه قرض پرداخت شده يا نه تكليف چيست ؟ ج 5 - البته حكم شرع آن است كه بايد پرداخت كنيد ولى با هم مصالحه نمائيد بسيار خوب است . خسارت تأخير اداء دين س 1 - آيا اخذ خسارت در تأخير اداى بدهى در صورتى كه شرط شده باشد ، مشروعيّت دارد ؟ ج 1 - جايز نيست و مشروعيّت ندارد مگر اين شرط در ضمن عقد لازمى غير از عقد قرض شده باشد كه آن هم خالى از اشكال نيست . س 2 - كسى را كه ضامن شده‌ام و وام خود را پرداخت نكرده آيا مىتوانم جنسى را از او بردارم و بفروشم و بدهى او را پرداخت كنم ؟ ج 2 - از نظر شرعى ضامن بايد بدهكارى وام گيرنده را خود پرداخت كند آنگاه مىتواند جنس را از وام گيرنده به عنوان گرو بردارد تا در صورتى كه وام گيرنده بدهى خود را پرداخت نكرد ، آن را بفروشد و طلب خود رابردارد . متفرّقات دين س 1 - اگر مديون هنگام پرداخت بدهى به طلبكار تذكّر ندهد كه اين وجه از بابت بدهى است ، آيا در صورت آگاهى يا عدم توجّه طلبكار ، بدهكار برىء الذمّه مىشود ؟ ج 1 - در صورتى كه مال پرداخت شده همراه با قرينه‌اى است كه نشان مىدهد به عنوان پرداخت دين است ، برىء الذمّه مىشود ولى در صورتى كه هيچ قرينه‌اى