السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
35
گفتارهايى پيرامون نهضت حسينى (ع) (فارسى)
و اما در خصوص ادلهاى كه صاحبان اين تفسير بدان استشهاد مىورزند يعنى رواياتى كه به برخى از آنها اشاره شد بايد گفت به لحاظ علمى در سند آنها مناقشه وجود دارد . براى نمونه رواياتى را كه سيد بن طاووس ( قدس سره ) در لهوف نقل فرموده است در مصادر اوليه قبل از ايشان يافت نمىشود . كتاب لهوف نيز در اواخر قرن هفتم هجرى به رشتهء تحرير درآمده است و اين بدان معنى است كه ما در اين مدت طولانى علىرغم تتبع اثرى از اين روايت در مصادر نخستين پيدا نمىكنيم . علاوه بر آن كه در سند اين روايت شخصى وجود دارد كه حتى نزد اهل تسنن متهم به اتهاماتى است . و به هر روى مناقشات رجالى و علمى فنى در اين باب وجود دارد كه فعلًا مجال پرداختن به آن نيست . علاوه بر اين حتى اگر اين روايات و لااقل برخى از آنها به لحاظ سندى تماميت داشته باشند باز هم نظريهء غيبى را با اين تفسير جامد از قضيهء امام حسين ( ع ) تأييد نمىنمايد بلكه اين روايات دلالت بر اين مطلب دارد كه امام حسين ( ع ) بر اين امر كه نهايت اين مسير شهادت است مطلع بودند . چنان كه ايشان در روايت كامل الزيارات مىخواهند به مردم بفهمانند كه پايان اين حركت و اين راه شهادت است و در عين حال از آنان مىخواهند كه تصميم به شهادت بگيرند و خود را براى آن آماده كنند .