از كرات آسمان و ستارگان گرفته تا ذرّه و اتم ، هر كجا برويم يك عده استثنائاتى مىبينيم ، يعنى موجوداتى را مىبينيم كه نسبت به موجودات ديگر از نوع خود واجد يك خصوصيّت استثنائى و جالب مىباشند . استثناء در كرات شما از ستاره‌شناسان و علماى هيئت كه از احوال ميلونها ستاره و منظومه و كهكشان و فواصل ستارگان و ابعاد و حجم و قطر آنها كم و بيش اطلاعاتى دارند بپرسيد كه آيا در اين قوانينى كه شما كرات و كواكب و نجوم را تحت سيطرهء آنها شناخته‌ايد موارد استثنائى كه شما هنوز به كشف قانونى كه بر آن حاكم است نايل نشده باشيد هست يا نه ؟ بپرسيد تا جواب مثبت بشنويد . آيا تفاوتهائى كه در بين اين مخلوقات عظيم از جهت حجم و قطر و وزن وجود دارد حد و حصر معينى دارد يا نه ؟ يقينا جواب مىدهند حدّ و حصر معين ندارد . مثلا تفاوتى كه زمين ما با « سديم المرأة المسلسله » دارد از جهت حجم و قطر و وزن با حساب هيچ محاسبى ( غير از خدا ) معلوم نمىشود و براى اينكه تا حدى اين تفاوت نزديك به ذهن شود ، تفاوت بين آفتاب و « سديم المرأة المسلسله » را بايد در نظر بگيريم . حجم آفتاب را علماى هيئت نسبت به حجم سديم المرأة المسلسله مثل حجم يك ذره از ذرات نور آفتاب كه از پنجره‌اى به داخل اطاقى بتابد نسبت به خود آفتاب برآورد كرده‌اند يعنى آن ذره چقدر از آفتاب