مقدمه بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اجتماع و كنگره بزرگ حج كه هر سال با شكوه بسيار زياد برگزار مىشود يكى از شعائر مقدس دين اسلام است كه عظمت و رفعت اين آئين بزرگ الهى را به جهانيان به نمايش مىگذارد مناسك حج داراى آثار تربيتى و اخلاقى فراوان است كه مشتمل بر هزاران مسأله و فرع فقهى است لذا بسيارى از علما و روحانيون محترم كه در طى ساليان متمادى به حج مشرف شده‌اند با مسائل جديد زيادى مواجه مىگردند كه آشنايى با آنان مىتواند مشكلات زائران و حجاج محترم را بر طرف نمايد اين كتاب كه دربرگيرنده قسمتى از استفتاءات حج است كه از محضر مرجع عاليقدر حضرت آية الله العظمى صافى گلپايگانى استفتاء شده است كه با سبكى نو و كاملا ابتكارى توسط چند تن از فضلاء محترم كه در مسائل حج تخصص دارند تنظيم و آماده طبع گرديد اميد است زائران بيت الله الحرام بخصوص آقايان روحانيون كه هدايت معنوى و شرعى حجاج را بر عهده دارند بتوانند از آن استفاده نمايند بر خود لازم مىدانيم از عزيزانى كه در تنظيم و تهيه اين مجموعه تلاش خستگىناپذيرى نمودند تشكر نموده و توفيق بيشتر آنان را در خدمت به اسلام و حوزه‌هاى علميه را مسئلت داريم بمنه و كرمه مؤسسه انتشارات حضرت معصومه اول ذىقعده 1422