محبوب سالك است و قرب به حق را از آن بيشتر احساس مىنمايد و درون جانش را روشنتر مىيابد . مىخواهد در صف كسانى باشد كه خود را مستحق عذاب آتش و مشرف بر سقوط در جهنم مىبينند و خوف آنها را داشته باشد و اشك شرم ، حسرت و ندامت آنها را بريزد . چنان كه در بعض حالات انسان ، غير ذوىالعقول را به خطاب ذوىالعقول مخاطب مىسازد و با كوه ، سنگ ، درخت و دريا سخن مىگويد يا در بعض اطوار و حالات ، تشبّه به بعض حيوانات مىجويد و با الفاظى كه موضوع‌له حقيقى دارند حقايق بالاتر ديگرى را بيان مىكند و حال او ، مقصد او را از آنچه مىگويد تفسير مىنمايد . سالك و شخص سعادتمندى كه بر صُفه اصطفا نشسته و با خدا گرم كلام و مقال است هرچه خود را كم ببيند و بيشتر مقصّر بشمارد و نعمتهاى خدا را بزرگتر و شكوهمندتر و شكر خود را كمتر و بلكه كفر نعمت ببيند و حق خدا را اعظم و اكبر بيابد و خشم و غضب او را به خود نزديكتر ببيند و خود را در معرض عذاب و عقاب بيشتر بشناسد ، حال حضورش و تقرّبش ، سيرو سلوكش ، عروج و صعودش كاملتر مىشود و لذتى كه براى او از خواندن دعاى كميل ، ابىحمزه ، عرفه و دعاهاى صحيفه ، و مناجات خائفين و گريه‌وزارى از خوف حضرت بارى براى او حاصل مىشود قابل توصيف نيست و جز كسى كه به آن حالت رسيده باشد ديگران درك آن را نمىنمايند .