الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني

340

الهيات در نهج البلاغه (فارسى)

هر كس جز او دست عطا فرو بندد مذموم است . اوست بسيار احسان‌كننده به فوايد نعمتها و منفعتها و افزون شدن قسمتها . و در ادامهء همين خطبه مىفرمايد : لَيسَ بِما سُئِلَ بِأَجوَدَ مِنهُ بِما لَم يُسْأَل . الأَوَّلُ الَّذي لَم يَكُن لَهُ قَبلٌ فَيَكونَ شَيءٌ قَبلَهُ ، وَ الآخِرُ الَّذي لَيسَ لَهُ بَعدٌ فَيَكونَ شَيءٌ بَعدَهُ . به آنكه زبان به درخواست مىگشايد بيش از آن كس كه درخواست نكرده است ، ندهد ( و اين منافات با دعا و طلب حاجت ندارد ، زيرا آن موجب حصول استعداد و لياقت قبول فيض وجود اوست ) . « اوّل » است كه براى او پيشى نيست تا چيزى پيش از او باشد ، و « آخر » است كه بعدى براى او نيست تا چيزى بعد از او باشد . و هم در اين خطبه است : مَا اختَلَفَ عَلَيهِ دَهرٌ فَيَختَلِفَ مِنهُ الحالُ ، وَ لا كانَ في مَكانٍ فَيَجوزَ عَلَيهِ الانتِقالُ . وَ لَو وَهَبَ ما تَنَفَّسَت عَنهُ مَعادِنُ الجِبالِ وَ ضَحِكَت عَنهُ أَصدافُ البِحارِ مِن فِلِزِّ اللُّجَينِ وَ العِقيانِ وَ نُثارَةِ الدُّرِّ وَ حَصيدِ المَرجانِ ما أَثَّرَ ذلِكَ في جودِه وَ لا أَنفَدَ سَعَةَ ما عِندَهُ . وَ لَكانَ عِندَهُ مِن ذَخائِرِ الإِنعامِ ما لا تُنفِدُهُ مَطالِبُ الأَنامِ لِأَنَّهُ الجَوادُ الَّذي لا يَغيضُهُ سُؤالُ السّائِلينَ ، وَ لا يُبخِلُهُ إِلحاحُ المُلِحّينَ . روزگار بر او مختلف نشود تا حال او مختلف گردد ، و در مكانى نبوده است تا انتقال [ از مكانى به مكان ديگر ] بر او جايز باشد . و اگر آنچه معادن كوهها از آن تنفّس مىكنند ( آنچه از معدنها خارج و استخراج مىشود ) و آنچه از لبان پرخندهء صدفهاى دريا خارج مىشود از گداختهء نقره و طلا و از پخش‌شدهء دُرّ و مرجان همه را ببخشد و عطا كند ، در جود و سخاى او اثرى نمىكند ( آن را