الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني

338

الهيات در نهج البلاغه (فارسى)

باز مانَد ، و نه در آنچه حكم كرده و تقدير نموده است شبهه‌اى بر او وارد مىشود ، بلكه قضاى او متقن است ، و علم او محكم است ، و امر او مبرم است . در نقمتها اميدوارند به او ، و به هنگام نعمت ترسانند از او ( يعنى مبتلايان به او اميد دارند كه بلا را از آنها بر طرف سازد و ارباب نعمت از او مىترسند كه بر اثر كفران نعمت ، نعمت خود را از آنها بگيرد ) . در اين خطبه‌ها نيز امام ، آن عارف معارف الهى ، صفات متعدّدى مثل مرئى نبودن و قرب ، دنوّ و علوّ ذات ، اوّليّت و آخريّت ، ظاهريّت و باطنيّت ، و وحدت را تفسير فرموده است ، همچنان كه اسماء و صفات عزيز و قوى و مالك و عالِم و قادر و سميع و بصير و ظاهر و باطن و خالق و بعضى صفات ديگر را شرح و تفسير فرموده است . در خطبهء 82 مىفرمايد : الحَمدُ لِلَّهِ الَّذي عَلا بِحَولِه وَ دَنا بِطَولِه . سپاس خداى را سزاست كه به حول و قدرت ، بلندى و برترى دارد و به فضل و كرَم و احسان نزديك است . و در همين خطبه ، طىّ جملاتى چند ، فوايد افعال و غايت كارهاى الهى را شرح داده و فرموده است : جَعَلَ لَكُم أَسماعاً لِتَعِيَ ما عَناها ، وَ أَبصاراً لِتَجلُوَ عَن عَشاها . براى شما گوشهايى قرار داد تا آنچه را مىشنوند حفظ كنند ، و ديدگانى آفريد ( يعنى قوّت و بينش و ديدى ) تا روشنىبخش تاريكى باشند . در خطبهء 89 مىفرمايد : الحَمدُ لِلَّهِ المَعروفِ مِن غَيرِ رُؤيَةٍ ، وَ الخالِقِ مِن غَيرِ رَوِيَّةٍ ؛ الَّذي لَم يَزَل قائِماً دائِماً إِذ لا سَماءٌ ذاتُ أَبراجٍ .