در برابر دشمنى كه در صدد غلبه بر او برآمده باشد ، و نه براى احتراز از ضدّى كه در مقام شورش و جنگ باشد ، و نه براى آنكه در مُلكش چيزى را زياد كند ، و نه براى اينكه به شريك خود به كثرت مفاخرت نمايد ، و نه براى رفع وحشت و تنهايى كه خواسته باشد با مخلوقات خود انس گيرد ( زيرا او از همهء اينها منزّه است و در او هيچ‌گونه نقصان و حاجت و نيازى نيست ) . در حكمت 75 مىفرمايد : لَم يُعصَ مَغلوباً ، وَ لَم يُطَع مُكرِهاً ، وَ لَم يُرسِلِ الأَنبِياءَ لَعِباً ، وَ لَم يُنزِلِ الكُتُبَ لِلعِبادِ عَبَثاً ، وَ لا خَلَقَ السَّمواتِ وَ الأَرضَ وَ ما بَينَهُما باطِلًا . « ذلِكَ ظَنُّ الَّذين كَفَروا فَوَيلٌ لِلَّذينَ كَفَروا مِنَ النّارِ » « 1 » . نافرمانى و معصيت نشده است از آن جهت كه مغلوب باشد [ و نافرمان بر او چيره شده باشد ] ، و اطاعت نشده است از آن جهت كه اكراه و اجباركننده باشد ( بلكه اطاعت‌كنندگان به اختيار خود او را اطاعت مىكنند ) ، و پيامبران را به بازى و بيهوده نفرستاده ، و كتابهاى آسمانى را براى بندگان به عبث نازل نكرده ، و آسمانها و زمين و آنچه را در بين آنهاست به باطل نيافريده . « اين گمان كسانى است كه كافر شدند . پس واى بر كفرورزان از آتش [ دوزخ ] ! » .

--> ( 1 ) . ص ( 38 ) آيهء 27 .