الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
12
سير حوزه هاى علمى شيعه (فارسى)
اهميت اين اثر وقتى بيشتر روشن مىشود كه دريابيم به دليل ضعف بينش تاريخى يا علتهاى ديگر ، توجهى به ثبت دقيق رخدادها و تاريخ حوزهها نبوده است ؛ از اين رو ، امروزه منابع فراوانى در اين خصوص در اختيار نداريم ! سبب تأليف اين اثر را ، نويسنده بزرگوار در مقدمهء كتاب آورده است . اين نوشته سالها قبل ، از سوى « انتشارات اسلامى » - وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم - انتشار يافته بود و به دليل اختصار ، احتياج به افزودههايى داشت . از اين رو ، با عنايت به نيازى كه در اين زمينه براى پژوهندگان و دانشجويان وجود داشت ، پس از ويرايش مختصر و مشخص كردن حواشى مؤلف با ستاره و باقى گذاشتن آن در پانوشت ، حواشى خود را در بخش دوم كتاب آوردهايم . [ 3 ] هيچ ترديدى نيست كه تحشية آثار ارزشمند نويسندگان و متفكران مشهور ، از شيوههاى دانشگسترى و كوششى است فرخنده و سنتى است شايستهء پيروى و داراى سابقه در تمدن اسلامى . با مراجعه به فهارسى چون الذريعه ؛ كشف الظنون ؛ مرآتالكتب ؛ ايضاح المكنون ؛ ايضاح الطريقه ؛ راهنماى كتاب و كتب تراجم و رجال ، با انبوهى از اين گونه آثار مواجه مىشويم . امروزه اين نوع فعاليتها درباره آثار انديشمندان اسلامى و شيعى معاصر ، كمتر به چشم مىخورد و حال آنكه اگر فرهيختگان با فروتنى به آثار دانشمندان و نوابغ بزرگ تحشيه زنند ، ضمن اداى دين نسبت به پديدآورندگان و احياى ميراث شيعى ، سنت حسنهء علماى سلف نيز پاس داشته مىشود . و كار ناچيز بندهء نگارنده در همين راستاست . [ 4 ] اينك كه در پرتو تفضّل و عنايات خداوند كارساز بنده نواز ، تجديد چاپ اين كتاب