السيد ابن طاووس ( مترجم : مبشري )
20
كشف المحجة لثمرة المهجة ( فانوس ) ( فارسي )
جل جلاله و علا به اندازه بر آيينه دلها مىتاباند . از اين سخن بس شگفتى نمود . او را گفتم چه مىگويى در باره عيسى بن مريم ( ع ) كه در گاهواره گفت : * ( إِنِّي عَبْدُ الله آتانِيَ الْكِتابَ وَجَعَلَنِي نَبِيًّا ) * آيا معرفت او از روى نظر و استدلال بود ؟ در پاسخ فرو ماند . همچنين روزى به او گفتم چه مىگويى در حال كسى كه از راه نظر و استدلال در پى معرفت پروردگار باشد آيا چنين كسى در گامهاى نخستين كوشش خود براى دريافت معرفت الهى زنگ ترديد و شك بر آينه فكرش مىنشيند يا نه ؟ گفت آرى چنين است : گفتم آيا بر پيغمبر گرامى و وصى او على ( ع ) زمانى گذشت كه در اين معرفت دچار شك و ترديد شده باشند ؟ او پس از اندك تأمل گفت : همانا كه بر من چيره شدى و مرا محكوم ساختى ، چه خلاف اين امر مسلم است و حالات آن بزرگواران جاى ترديد باقى نمىگذارد كه دمى نيز در راه اين معرفت به حجاب ترديد و غبار شك برنخورده بودهاند . پس براى روشنتر كردن نكته گفتم آرى ، انس تو با طريقى كه انديشيده اى موافقت ترا با من در اين نكته دشوار مىسازد . اما يك سخن باقى است : آيا مىپذيرى كه زمام عقل كه حقايق و معارف را كشف مىكند در دست تو نيست و از اختيار تو بيرونست ؟ آيا مىدانى كه پرتو اين لطيفه الهى يعنى عقل ، به ارادهء تو بر چيزى نمىتابد و روشنگرى نمىكند ؟ و استدلال تو از راه آثار و عوامل هستى وابسته به اختيار و خواست تو نيست ؟ چشمى كه با آن آثار آفرينش را مىنگرى و از آن به هستى آفرين پى مىبرى ساخته و فرمانبردار تو نيست ، بالجمله رشته حواس ظاهر و باطن كه در معرفت الهى مددكار و يار تست در دست