گذرانده باشد ، هيچگاه طرف نسبت با كسى كه با اراذل و اشرار و اهل شرب خمر و قمار و ترياكىها و چاقوكش‌ها مجالست دارد و به جز با محفل طرب و سينما و تئاتر و تماشاخانه و مناظر مهيّج شهوت و داستان‌هاى عشقى و نغمات موسيقى و خيانت و روزنامه‌ها و مجلّات و از اين قبيل آشنايى ندارد ، نيست . البته ، نبايد انكار نمود كه گاهى اشخاصى پيدا مىشوند كه علاوه بر آنكه تحت نفوذ و تأثير محيط واقع نمىشوند ، فوق آن قرار گرفته و شخصيت و روحيه آنها بقدرى بزرگ و تواناست كه محيط را عوض مىنمايد ، يا اينكه كسانى هستند كه به واسطه پاره‌اى جهات ، تأثير محيط در آنها كمتر وسعى دارند كه با حفظ فطرت و نورانيت ضمير خود ، حساب اعمال و اخلاق خود را با ميزان و ترازوى عقل و شرع در يك فضايى كه مصون از مداخلات اين عالم مادى باشد ، بنمايند . اما اين اشخاص در جامعه عدّه‌ى انگشت شمار و معدودى بيش نيستند . اكثريت افراد تابع وضع محيط و روش عمومى و رويه عامّه هستند وقتى ببينند ديگران به نيكى و راستى و درستى اقبال دارند آنها هم نيكوكارى را پيشه مىسازند . و اگر ببينند سايرين در مقام دغل و خيانت و ستم و جمع منافع هستند به آنها متمايل مىشوند . از اين رو براى تهذيب و اصلاح افراد يكى از بهترين راه‌ها موافق ساختن محيط است . در شريعت مقدس اسلام ، همان گونه كه با كمال شدّت با بىايمانى و اعمال زشت و اخلاق رذيله مبارزه شده است و به سوى خير و نيكى دعوت مىشود ، در اصلاح محيط هم اهتمام شده است ؛ مثلًا نه تنها خواندن