ضرورت امر به معروف و نهى از منكر انسان ، مخلوق تك بعدى نيست تا تنها به يك چيز و يك كار و يك جا و يك نقطه متوجه باشد ؛ زيرا وجودش مركّب از رقايق و غرايز و اجزاى چندى است كه هر يك او را به سويى مىخوانند ؛ مثلًا در انسان ، هم غريزه ميل به غذا هست ، و هم ميل به رياست ، و هم ميل به راحتى و آسايش ، و هم ميل به نيكوكارى و عبادت ، و هم تمايلات ديگر . همين اختلاف خواهش‌ها و غرائز است كه بشر را با اشكالات بسيار روبرو نموده و حوايج او را نامحدود ساخته است . و همين‌ها هستند كه او را وادار به كار و كوشش و تحصيل كمال و رفع حوايج مىكند . اگر انسان اينها را نمىداشت انسان نمىبود . و اگر اين غرايز مختلف نبود ، اين عزّت و امتياز و آقايى در ميان مخلوقات ، نصيب او نمىشد . حقيقت آدمى و گوهر ذات او را خداوند از رقايق مختلف آفريده و اين اختلاف ميل و خواهش‌هاى ما ، راجع به همان اختلاف مواد حقيقت انسانيت است . خداوند در قرآن مجيد مىفرمايد : ( إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنسَانَ مِن نُّطْفَةٍ أَمْشَاجٍ نَّبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَاهُ سَمِيعًا بَصِيرًا ) « 1 »

--> ( 1 ) . سوره‌ى انسان ، آيه‌ى 2 .