نذر يا وصيت نمايد ، و متولى وقف يا ناظر يا وصى ، آن را به انسان بذل نمايد حج بر او واجب نيست . مسأله 46 - رجوع به كفايت ( كه معناى آن در شرط چهارم بيان شد ) در استطاعت بذلى شرط نيست ، بلى اگر انسان مالى از خود داشته باشد كه كمتر از مصارف و هزينهء حج است و شخصى كمبود او را بذل نمايد واجب نيست قبول كند مثلًا انسان ده هزار تومان دارد و مصارف حج پانزده هزار تومان است و باذل پنج هزار تومان بدهد . مسأله 47 - اگر شخصى مالى به انسان هبه نمايد ( ببخشد ) كه با آن به حج برود ، واجب است قبول كند ، و همچنين است اگر واهب ( بخشنده ) اختيار را به انسان بدهد و بگويد مىخواهى با اين مال به حج برو و نميخواهى به حج نرو ، و اما اگر مالى ببخشد و نامى از حج نبرد قبولش واجب نيست . مسأله 48 - در مسألهء ( 34 ) گفته شد كه بدهكارى در يك صورت مانع از استطاعت است . در اينجا مىگوئيم در استطاعت بذلى دين و بدهكارى مانع نيست ، بلى اگر وقت پرداخت بدهى سر رسيده باشد ، و طلبكار هم مطالبه كند و بدهكار قدرت پرداخت بدهى خود را داشته