بنابراين هدف نهائى نقش خاصى در تحقق معلول دارد و آن را از امكان موجود بودن به وجود داشتن در مىآورد ، زيرا انگيزه فاعل در تلاش براى انجام آن محسوب مىشود . هدف خداوند از آفرينش ، بندگى و پرستش است ، هم‌چنان كه در آيه شريفه مىفرمايد : « وَ مَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْانسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ » « 1 » ؛ بنابراين اعتقاد ما شيعيان و تاريخ حقيقى نيز گواه بر اين است كه امامان معصوم و اهل بيت عليهم السلام بودند كه خداوند را حقاً بندگى و عبادت كردند . بنابر اين مىتوانيم بگوئيم كه ايشان علت غائى و هدف خلقت و واسطه فيض الهىاند ؛ البته فقط با اين تفسير ، نه اين كه مانند برخى جاهلان ايشان را در خلق و تدبير ، شريك خدا بپنداريم » . نظر شما در اين باره چيست ؟ ج : باسمه جلت اسمائه اهل بيت عليهم السلام علت غائىِ آفرينش هستند و ايرادى هم ندارد كه چند علت غائى در طول هم وجود داشته باشد . بديهى است كه علت غائى ، عبادت است ولى از آنجا كه اين عبادت و مصداق كامل آن تنها با وجود معصومين عليهم السلام محقق مىشود ، هم‌چنان كه در زيارت جامعه با عبارت : « مَنْ أَرادَ اللهَ بَدَأَ بِكُمْ ، وَمَنْ وَحَّدَهُ قَبِلَ عَنْكُمْ ، وَمَنْ قَصَدَهُ تَوَجَّهَ بِكُمْ » « 2 » ؛ بدان اشاره شده است ،

--> ( 1 ) . و جن و انس را نيافريدم جز براى آنكه مرا بپرستند ؛ ذاريات : 56 . . ( 2 ) . « هر كس كه خواهان خدا باشد از شما آغاز مىكند و هر كس يگانگى خدا را بخواهد ( بشناسد ) از شما بايد فرا گيرد و هر كس كه خواهان رسيدن به خدا باشد به سوى شما ( بايد ) توجه كند » ؛ مفاتيح الجنان ، قسمتى از زيارت جامعه كبيره . .