السيد محمد صادق الروحاني

22

راه سعادت (فارسى)

دليل پسنديده بودن اين نوع غرور روشن مىشود . * مرز شوخى حلال و حرام س 6 : آيا شوخى ، حرام و حلال دارد ؟ به فرض اين‌گونه باشد ، مرز ميان شوخى حرام و حلال كجاست ؟ باسمه جلت اسمائه : سخنى كه در مقام شوخى و مزاح گفته مىشود بر دو نوع است : اول : آن‌چه به قصد خبر دادن از امرى است ، و انگيزه آن شوخى است نه جدى بودن ؛ مثل اين‌كه به شوخى مىگويد : « پدرت از سفر آمد » . بىترديد اين نوع خبر اگر مخالف واقع باشد دروغ است ، و تمام ادله دال بر حرمت دروغ ، به حرمت اين نوع خبر نيز دلالت مىكند . دوم : آن‌چه به قصد خبردادن نيست ، بلكه قصد دارد معنايى را با كلمات ايجاد نمايد - به گونه‌اى كه حتى به واسطه قرائن ، ظهور در انشاء داشته باشد و انگيزه او شوخى است ؛ مانند اين‌كه مرد ترسويى را مخاطب قرار داده و به او مىگويد : « اى شجاع » يا « اى شير » . اين نوع شوخى مانند نوع اول نيست ، به همين دليل به كذب و صدق متصف نشده و ادله حرمت كذب شامل آن نمىگردد ؛ لذا مقتضاى اصل ، حليت و جواز است . * آداب سؤال و نحوه آن س 7 : آداب سؤال چيست ؟ و نحوه آن چگونه است ؟ باسمه جلت اسمائه : آداب سؤال ، بسيار است ، و در روايات معصومين ( عليهم السلام )