السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي

55

ره توشه نوجوانان (فارسى)

از بين رفتن نظام طبقاتى و گسترش عدالت اجتماعى از ميان خواهد رفت و هيچ‌گاه اسلام و قرآن اين گونه تفاوتها را تأييد نكرده‌اند . قسمت ديگرى از اين تفاوتها لازمهء آفرينش انسان است ؛ يك جامعه اگر از عدالت اجتماعى كامل هم برخوردار باشد ، تمام افرادش مثل جنس‌هاى توليد شدهء يك كارخانه هم‌شكل و يكنواخت نخواهند بود . نعمت‌هاى خداوندى در افراد چنان تقسيم شده است كه هر كسى سهمى از آنها را دارد ، و كمتر كسى پيدا مىشود كه همهء اين نعمت‌ها را داشته باشد ؛ يكى بدن قوى دارد ، ديگرى استعداد ذهنى فوق‌العاده ، سومى ذوق شعرى و . . . ؛ مهم اين است كه جامعه اين استعدادها را كشف نموده و از آنها بهره‌بردارى كند . يك جامعه مانند بدن انسان نياز به قسمت‌ها و استعدادهاى گوناگونى دارد ، همانطور كه بدن از سلولهاى مختلف تشكيل شده است و نمىشود سلولهاى همهء بدن يكنواخت باشد . بعضى بافتها مثل بافتهاى چشم ، ظريف و برخى ديگر مثل بافتهاى استخوانى ، خشن هستند . يك جامعه هم براى به وجود آمدنش نيازمند استعدادها و ذوقهاى گوناگون است كه هر كدام وظيفهء خاصى در اين پيكر بزرگ بر عهده دارند ؛ البته نبايد بعضى از اعضاى پيكر اجتماع در محروميت به سربرند و يا خدمت آنها ناچيز شمرده شده و تحقير گردند ؛ همانطور كه سلولهاى بدن با تمام تفاوتى كه دارند همگى از غذا و هوا و ساير نيازمندىهاى لازم بهره‌مند مىگردند . « عدالت » يعنى قرار دادن هر چيز در محل مناسب خود ، و اگر مثلًا تمام سلولهاى بدن انسان يكنواخت آفريده مىشد اين به دور از عدالت و حكمت بود . پس تفاوت ساختمانى ،