براى روشن شدن مطلب مناسب است در اين جا به طور مختصر ، به شرح مراحل گوناگون وجود انسان بپردازيم ؛ اين مراحل عبارتند از : 1 - مرحلهء تفكر و انديشه و خردمندى كه مرحلهء عالى وجود انسان است . آدمى موجودى است انديشمند كه مسائلى را براى خود ترسيم مىنمايد و براى فروكش ساختن عطش حقيقت‌جويى خويش به دنبال پاسخ آنها مىرود . او دربارهء خالق هستى ، آغاز آفرينش و پايان آن ، خلقت خويش ، سرانجام كارش و امورى مانند آن مىانديشد . دانشى كه انسان را براى پاسخ گويى سؤالاتش در اين باره - كه مربوط به جهان‌بينى و اصول عقايد است - يارى مىنمايد ، دو علم فلسفه و كلام است . 2 - مرحلهء احساسات و عواطف و اميال كه مرحلهء متوسط وجود انسان است . بديهى است انسان داراى اميال و اوصاف اخلاقى متعددى است كه برخى از آنها مانند خشم بيش از اندازه در جانب افراط و تندروى و برخى ديگر مانند محبت بيش از اندازه در جانب تفريط و كندروى قرار دارد ؛ بر اين اساس او نيازمند ابزارى است تا با توسل به آن ، اميال و خواهش‌هاى نفس خويش را تعديل نموده و راه ميانه را بپيمايد ؛ چرا كه افراط و تفريط در تمامى صفات و روحيات براى آدمى مضرّ و خطرناك است ؛ علم اخلاق در اين مرحلهء وجودى انسان كاربرد دارد و به انسان مىآموزد كه چگونه در جهت تعديل صفات و روحيات خود گام بردارد . 3 - مرحلهء اعضاء و جوارح كه مرحلهء نازل وجود انسان است . برخى از وظايفى كه اسلام بر عهدهء انسان گذاشته مربوط به بدن و اعضاء آن است ، به عنوان نمونه وى براى نزديك شدن به خداوند بايد نماز بخواند ؛ نماز