السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي

65

در پرتو وحى (فارسى)

به صورت وحى نازل شده است و همانند تورات نبود كه به صورت لوح نازل شده باشد وَكَتَبْنَا لَهُ فِي الأَلْوَاحِ مِن كُلِّ شَيءٍ مَّوْعِظَة « 1 » ؛ و براى موسى در الواح از هر چيزى [ موعظه و پند ] نوشتيم . بر خلاف قرآن كه فرشته وحى بر پيامبر نازل مىكرد و آن حضرت براى صحابه مىخواندند و آنها نيز مىنوشتند . ازطرف ديگر همانطور كه مىدانيم ( كتاب ) بر وزن ( فعال ) به معنى مكتوب مىآيد و مصدر به معنى مفعول است . مانند ( خلق ) به معنى مخلوق . « 2 » با اين توضيح كه تمام قرآن كريم در هنگام نزول اين آيات ، هنوز نازل نشده بود و سوره بقره بر طبق نص مورخان هشتاد و هفتمين سوره‌اى است كه نازل شده است و هنوز برخى از سوره‌ها نازل نشده بود تا چه رسد كه مكتوب هم باشد . حال با اين مشكل آيا مىتوان ( كتاب ) را به معنى قرآن گرفت ؟ اما اگر مراد از ( كتاب ) را تورات و انجيل بگيريم مشكل حل مىشود . در پاسخ مىگوييم : اولًا ، دليلى نداريم كه مراد از كتاب تورات و انجيل است و روايات وارده در اين باره قابل اعتماد نيستند ، زيرا تصحيح سندى نشده‌اند ، علاوه بر اين كه رواياتى وجود دارد كه مراد از كتاب ، قرآن است . ثانياً ، با آيات بعدى كه كتاب را هادى براى متقين مىداند چه كنيم ؟ همان اشكال پيشين تكرار مىشود .

--> ( 1 ) . سوره اعراف ، آيه 145 . ( 2 ) . ابن عاشور ، التحرير و التنوير ، ج 1 ، ص 219 .