السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي

45

در پرتو وحى (فارسى)

( عبيد ) مىباشد . البته مفسر بزرگ ، علامه طباطبايى معتقد است عبادت و عبوديت هر دو از يك واژه مشتق شده‌اند . « 1 » رابطه عبد و معبود رابطه عبد و معبود چگونه رابطه‌اى است ؟ آيا رابطه آنها رابطه بنّا و بناء هست كه خداوند بنّا باشد و مخلوقات بناء ؟ همانگونه كه بنّا ، بعد از مهندسى و اتمام ساختمان ديگر هيچ رابطه‌اى ميانشان باقى نمىماند و ساختمان را رها مىكند آيا خداوند نيز چنين است كه بعد از خلق عالم و بشر ، آنها را به حال خود رها مىكند ؟ يا اينكه رابطه آنها همانند رابطه مهندس و ماشين است كه بعد از طرح و ساخت ماشين هر موقع خراب شد و يا دچار ايراد شد مهندس آن را تعمير مىكند و در واقع از دور ماشين را كنترل و در مواقع خاص آن را تعمير مىكند ؟ آيا در اين فرض خداوند فقط در مواقع خاص آن را تعمير مىكند ؟ آيا در اين فرض خداوند فقط در مواقعى كه بشر دچار گمراهى و سرگردانى مىشود به سراغ او مىآيد و او را از بحران‌هاى زندگى مىرهاند ؟ به نظر اين دو فرض باطل است ، زيرا رابطه خالق و مخلوق از اين نوع روابط نيست و مىتوان رابطه خالق و مخلوق را همانند رابطه برق و لامپ فرض كرد ، يعنى تا زمانى كه در لامپ برق وجود دارد روشنايى مىدهد اما به محض قطع برق ، لامپ روشنايى خود را از دست مىدهد و خاموش مىگردد . بنده هم اين‌گونه است تا زمانى كه تحت فيوضات و رحمت واسعه خداوند متعال قرار دارد ، زنده است و

--> ( 1 ) . طباطبايى ، الميزان ، ج 1 ، ص 24 .